Na początku warto zwrócić uwagę na definicję styropianu. Powszechnie używane określenie „styropian” jest polską nazwą handlową polistyrenu ekspandowanego (spienionego), czyli EPS. Styropian w prawie 98% składa się z powietrza, które aby dobrze izolować musi być nieruchome (dlatego zalecane jest stosowanie styropianu o dużej gęstości, gdyż wtedy cząstki styropianu mocniej przylegają do siebie).

Istnieje też drugi rodzaj technologii produkcji z polistyrenu – jest to tzw. polistyren ekstrudowany, czyli wyciskany (XPS), w skrócie nazywany styrodur (zarejestrowana nazwa niemieckiej firmy BASF). Jest to materiał droższy, posiadający jednak lepsze właściwości izolacyjne. Czasem można spotkać się z potocznym określeniem „styropian ekstrudowany”, które odnosi się do XPS-u. Styrodur warto zastosować w tych miejscach, w których styropian byłby narażony na działanie wody i/lub duże obciążenia mechaniczne. Ponadto, przez większą gęstość styroduru w porównaniu z gęstością styropianu, osiąga on lepsze parametry izolacyjne przy mniejszej grubości – może być zatem receptą na rozwiązanie problemów konstrukcyjnych przy docieplaniu już wcześniej docieplonego budynku (zbyt głęboko osadzone okna, zbyt mało wysunięty dach poza obrys budynku).

Płyty styropianowe mogą być wykorzystane w budynkach jako warstwa izolacyjna. Najczęstsze zastosowania przedstawiamy poniżej.

dachy-plaskie

źródło: Austrotherm

1. Zastosowanie styropianu: pomiędzy krokwiami w dachach skośnych lub jako ocieplenie dachów płaskich

Dach skośny pozwala nam na uzyskanie dodatkowej powierzchni w budynku w postaci poddasza. Dach z poddaszem użytkowym wymusza na nas staranne zaprojektowanie i rozmieszczenie warstw w przegrodzie dachu.

Standardowy układ warstw przedstawia się następująco:

  • pokrycie dachu,
  • folia wstępnego krycia,
  • szczelina powietrzna,
  • izolacja termiczna – STYROPIAN
  • paroizolacja,
  • podsufitka.

Stropodach, czyli strop nad najwyższą kondygnacją budynku pełni rolę przykrycia budynku i jednocześnie chroni jego wnętrze przed działaniem czynników atmosferycznych. Stropodachy mogą być konstruowane na kilka sposobów, jednak podstawowy podział to: stropodachy pełne niewentylowane (w systemie tradycyjnym lub odwróconym) oraz stropodachy wentylowane. Na konstrukcji nośnej stropowej ułożone są następujące warstwy, których kolejność w zależności od systemu, może się różnić:

  • wyrównawcza,
  • paroizolacja,
  • termoizolacja,
  • hydroizolacja czyli pokrycie dachowe.

2. Zastosowanie styropianu: izolacja ścian zewnętrznych (styropian stosowany na zewnętrznej stronie jak i od wewnątrz)

Ilość traconego ciepła, a zatem ilość zużywanego do ogrzania budynku paliwa, jest wprost proporcjonalna do całkowitej powierzchni jego przegród zewnętrznych i odwrotnie proporcjonalna do ich właściwości termoizolacyjnych. Straty ciepła przez ściany zewnętrzne to około 40% wszystkich strat ciepła w budynku. Aby zapewnić w budynkach komfort cieplno-wilgotnościowy, a jednocześnie osiągnąć wysoką ekonomiczność eksploatacyjną, należy projektować i wykonywać przegrody zewnętrzne wynikające nie tylko z warunków konstrukcyjnych, ale także z optymalizacji energetyczno – ekonomicznej.

W przypadku możliwości wyboru, zdecydowanie lepszym technicznie rozwiązaniem jest zastosowanie warstwy izolacji od strony zewnętrznej niż wewnętrznej. Wyjaśnienie niesie nam fizyka budowli – materiał termoizolacyjny powinien znajdować się po stronie temperatur niższych, ponieważ ogranicza on zasięg temperatur ujemnych (konstrukcja nośna nie jest narażona na ich niszczące działanie) oraz pozwala na zachowanie dużej pojemności cieplnej warstwy konstrukcyjnej (łagodzi to zmiany temperatur w przerwach ogrzewania – układ oddaje zgromadzone ciepło do wnętrza pomieszczeń). Izolacja od strony wewnętrznej powoduje duże wahania temperatur w warstwie konstrukcyjnej oraz szybkie wychładzanie pomieszczeń podczas przerwy w ogrzewaniu. Jednak w przypadku ocieplania obiektów zabytkowych zastosowanie izolacji od strony wewnętrznej jest jedynym rozwiązaniem.

3. Zastosowanie styropianu: izolacja stropu nad piwnicą lub garażem nieogrzewanym

Brak izolacji w nieogrzewanych pomieszczeniach powoduje przenikanie do nich ciepła z pomieszczeń ogrzewanych, tym samym narażając nas na znaczne straty ciepła. Ocieplając strop należy pamiętać o tym, że izolacja termiczna powinna być ułożona od strony pomieszczenia chłodniejszego, pod stropem – pozwala to uniknąć wykroplenia się pary wodnej w stropie. Grubość izolacji w stropie powinna być dobierana względem temperatury panującej w chłodniejszym pomieszczeniu.

4. Zastosowanie styropianu: izolacja ściany fundamentowej

Najskuteczniejszym sposobem ochrony cieplnej elementów budynku stykających się z gruntem jest ułożenie tzw. izolacji obwodowej. Jest to zewnętrzna, ciągła i pozbawiona mostków cieplnych izolacja termiczna przegród zewnętrznych bezpośrednio stykających się z gruntem. Ułożenie izolacji termicznej ścian piwnic od strony zewnętrznej ogranicza zasięg ujemnych temperatur do wnętrza konstrukcji ściany oraz eliminuje ryzyko kondensacji pary wodnej wewnątrz przegrody lub na powierzchni wewnętrznej tj. od strony użytkowych pomieszczeń. Termoizolacja obwodowa ma za zadanie nie tylko zmniejszyć straty ciepła, lecz również chronić hydroizolację położoną bezpośrednio na zewnętrznej powierzchni ściany fundamentowej przed uszkodzeniami mechanicznymi. Ze względu na specyficzne warunki, na jakie cały czas jest narażona część podziemna budynku (wilgoć, parcie wód gruntowych, parcie gruntu, cykliczne zamrażanie i odmrażanie) materiał termoizolacyjny do izolacji obwodowej musi wykazywać się odpowiednimi właściwościami, m.in. wysoką trwałością i stabilnością parametrów fizyko-mechanicznych.

5. Zastosowanie styropianu: izolacja podłogi na gruncie

Straty ciepła z budynku do gruntu wynoszą ok. 15–20% strat w ogólnym bilansie cieplnym. Zgodnie z obowiązującym Prawem Budowlanym budynki powinny być projektowane, budowane i użytkowane w sposób zapewniający oszczędność energii i odpowiednią izolacyjność przegród. W praktyce oznacza to konieczność stosowania izolacji termicznej pod powierzchnią podłogi posadowionej bezpośrednio na gruncie. Przy doborze grubości takiej izolacji należy wziąć pod uwagę przeznaczenie i sposób ogrzewania danego pomieszczenia, a także względy energetyczne i ekonomiczne – zasadę racjonalnego zużycia energii oraz oszczędności wynikające z optymalizacji grubości izolacji.

Izolacja termiczna przy zastosowaniach w konstrukcji podłogi na gruncie musi charakteryzować się przede wszystkim:

  • wysoką wytrzymałością na naprężenia wywołane obciążeniami użytkowymi i własnymi układu,
  • odpowiednimi właściwościami termicznymi,
  • stabilnością wymiarów.

6. Zastosowanie styropianu: izolacja posadzki pod parkingiem

Wybierając styropian do izolacji posadzki pod parkingiem należy zwrócić szczególną uwagę na jego wytrzymałość na obciążenia mechaniczne – powinna być ona możliwie jak największa. Najlepiej wykorzystać do tego celu dostępne na rynku specjalne płyty, które są dedykowane izolacji posadzek poddanych wysokim obciążeniom.

Opracowanie: Ewelina Podlewska, Łukasz Piechowicz

Źródła: Termo Organika, Polskie Stowarzyszenie Producentów Styropianu