Jak wygląda wymiana pozaklasowych kotłów w miastach wojewódzkich oraz w miejscowościach z listy najbardziej zanieczyszczonych miast sporządzonej przez WHO? Polski Alarm Smogowy sprawdził. Wyniki nie są zbyt optymistyczne. Kraków na pozycji lidera.

Wymiany kopciuchów w polskich gminach

Liderem wśród wymian kopciuchów okazał się Kraków. W 2019 roku w Krakowie wymieniono ich łącznie 4188 sztuk. Przypomnijmy, że w mieście królów polskich od września 2019 roku obowiązuje zakaz palenia węglem i drewnem. Na drugiej pozycji znalazł się Wrocław z 1442 wymianami, a na trzeciej Katowice z 1213 wymianami.

Mimo największej liczby wymian, zarówno we Wrocławiu jak i w Katowicach wciąż pozostało bardzo dużo kotłów do likwidacji – odpowiednio 18 669 i około 20 000 urządzeń.

Na dole listy miast wojewódzkich znajduje się Zielona Góra, gdzie w zeszłym roku wymieniono zaledwie 78 kotłów, Białystok z 62 wymianami i Gorzów Wielkopolski, gdzie wymieniono 41 urządzeń. Z danych nadesłanych do PAS wynika, że tylko połowa miast wojewódzkich posiada informacje o liczbie kotłów przeznaczonych do wymiany.

Liczba wymienionych urządzeń grzewczych w ramach dotacji gminnych i programu Czyste Powietrze w 2019 roku oraz pozostałych urządzeń poniżej klasy 5., źródło: PAS

Miasta z listy WHO

Jak podaje Polski Alarm Smogowy, sytuacja wygląda jeszcze gorzej w miastach z listy WHO. Po pierwsze, tylko 20 z nich policzyło swoje „kopciuchy”. To z kolei oznacza, że w tych miejscowościach trudno mówić o jakimkolwiek planie działań. Po drugie nawet jeżeli wymiany zostały policzone, ich liczba nie jest zbyt duża, pomimo że w większości województw obowiązują uchwały antysmogowe.

Wg danych PAS, na liście miast z listy WHO przodują: Kraków – 4188 wymian, Gliwice – 2090 wymian, Katowice – 1213 wymian, Dąbrowa Górnicza 824 – wymian i Sosnowiec – 695 wymian. Dół listy to Rawa Mazowiecka – 3 wymian, Opoczno – 2 wymiany i Brzeziny – 2 wymiany. Jak porównuje Organizacja, liczby wymienionych kotłów do całkowitej liczby przeznaczonej do wymiany pokazują, że takie tempo wymiany kopciuchów doprowadzi do ich całkowitej likwidacji dopiero za kilkadziesiąt lat!

Dotacje z gmin bardziej popularne niż Czyste Powietrze

Choć Program Czyste Powietrze jest krajowym programem dotacyjnym, na razie nie widać jego wyraźnego wpływu na zwiększenie tempa wymian kopciuchów. Dużo większy wpływ mają programy gminne.

Dla porównania, w 2019 roku we Wrocławiu z dotacji gminnych wymieniono 1427 kotłów, natomiast w ramach PCZP zaledwie 15. Sytuacja wygląda podobnie w pozostałych miejscowościach.

Jak mówił Bartłomiej Orzeł – pełnomocnik premiera ds. Programu Czyste Powietrze w wywiadzie dla GLOBEnergii, ciągle jest jeszcze bardzo dużo do zrobienia w kontekście rozwoju programu.

Nie zbliżamy się do liczb, które założyliśmy sobie na początku. Dzisiaj już wiemy, że przeliczanie 3 milionów kotłów na 10 lat lub 300 000 wymian rocznie było dużym uproszczeniem, bo program startował w zasadzie od zera. Dodatkowo, w drugim roku natrafiliśmy na pandemię covid-19, która spowodowała dużą niepewność na rynku i wśród Polaków na wielu płaszczyznach społecznych. – mówił Bartłomiej Orzeł

Ostatnie wydarzenia wskazują zatem, że podsumowanie 2020 roku wcale nie będzie lepsze, a tempo wymian może nie wzrosnąć.

Na ten rok po prostu trzeba brać poprawkę i tak, jak nie będziemy brać tego roku pod uwagę w poważnych analizach, czy też nie będziemy go wliczać w statystyki, bo zmiany, które zaszły są spowodowane czynnikami zewnętrznymi, tak też ten rok nie będzie przez nas traktowany miarodajnie w statystykach Czystego Powietrza – mówił Bartłomiej Orzeł

Potrzeba kampanii informacyjnych!

Polski Alarm Smogowy wskazuje, że bardzo niskie tempo wymian świadczy o konieczności przeprowadzenia szerokiej i skutecznych kampanii informacyjnych, w szczególności, że w zależności od województwa za rok, dwa lub trzy lata użytkowanie „kopciuchów” będzie nielegalne. Istotne jest również jak najszybsze dokończenie reformy programu Czyste Powietrze, w tym uruchomienie gminnych punktów dostępu do programu i zachęcanie mieszkańców do wymiany ogrzewania oraz prowadzenie skutecznej kontroli palenisk.

Źródło: PAS

Redakcja Termomodernizacja

Wydawcą portalu jest GLOBEnergia Sp. z o.o.