Termomodernizacja opiera się na wielu działaniach, jednym z najistotniejszych jest ocieplenie ścian. Oczywistym jest, że ocieplenie ścian spowoduje zmniejszone straty ciepła przez przenikanie. Brzmi dobrze, ale jeszcze lepiej byłoby się dowiedzieć ile właściwie mniej ciepła ucieknie, przeniknie, a tym samym ile zaoszczędzimy…?

Zgodnie z Polską Normą PN-EN 12831 pt. Instalacje ogrzewcze w budynkach. Metoda obliczania projektowego obciążenia cieplnego, projektowe straty przez przenikanie oblicza się przy pomocy wzoru:  
gdzie:
 – współczynnik poprawkowy temperatury w odniesieniu do elementu budynku (k), uwzględniający różnicę między temperaturą odpowiadającą rozpatrywanemu przypadkowi, a projektową temperaturą zewnętrzną;
 – powierzchnia elementu budynku (k) w metrach kwadratowych [m2];
 – współczynnik przenikania ciepła elementu budynku (k) [W/m2K];
 – normatywna, projektowa temperatura wewnętrzna, dobierania odpowiednio względem przeznaczenia każdego z pomieszczeń;
 – normatywna, projektowa temperatura zewnętrzna, odpowiadająca strefie klimatycznej.

 
Korzystając z tego wzoru można szybko wyliczyć ile ciepła umknie nam sprzed nosa właśnie przez ściany. Poniżej zostały przedstawione różne rodzaje ścian, przed i po ociepleniu z przypisanymi do nich zmieniającymi się wartościami współczynnika ciepła. 

Wyobraźmy sobie, że każdy z przykładów to jedna ze ścian naszego pokoju, bezokienna, w którym chcemy zimą temperaturę standardowych 20°C, podczas gdy na zewnątrz panuje -10°C. Załóżmy, że ma ona 4 m długości, wysokość pokoju to 2,4 m, a grubość stropu nad pokojem to 20 cm, co daje nam kondygnacje o wysokości 2,6 m. Z tych danych wynika, że powierzchnia ściany, która jest wymagana do wzoru, równa się . Współczynnik  wynosi 1 kiedy mostki cieplne są zaizolowane lub 1,4 kiedy nie są.

Mamy już wszystkie potrzebne założenia, przejdźmy więc do ścian i przyjrzyjmy się zmieniającej się ilości ciepła uciekającej do otoczenia przy kolejnych typowych rodzajach ścian zewnętrznych.

Ściana jednowarstwowa z pustaka typu MAX przed i po dociepleniu od zewnątrz, styropianem o grubości 5 lub 10 cm.

 
Zgodnie z wcześniej wspomnianymi założeniami, powyższy rysunek przedstawia schemat ściany pokoju, teraz wyliczymy jakie będą starty ciepła przez przeniknie dla tego typu rozwiązania.


Starty ciepła przez ścianę z pustaków MAX, niezaizolowaną:
 
Starty ciepła przez ścianę z pustaków MAX, zaizolowaną styropianem o gr. 5 cm: 
Starty ciepła przez ścianę z pustaków MAX, zaizolowaną  styropianem o gr. 10 cm: 


 
Ściana jednowarstwowa z cegły kratówki przed i po dociepleniu od zewnątrz styropianem o grubości 10 lub 15 cm.
Starty ciepła przez ścianę z cegieł, niezaizolowaną:  
Starty ciepła przez ścianę z cegieł, zaizolowaną styropianem o gr. 10 cm:   
Starty ciepła przez ścianę z cegieł, zaizolowaną  styropianem o gr. 15 cm: 

 
Ściana dwuwarstwowa z betonu komórkowego i cegły silikatowej przed i po dociepleniu od zewnątrz styropianem o grubości 15 cm.
Starty ciepła przez ścianę dwuwarstwową z betonu i cegły, niezaizolowaną:  
Starty ciepła przez ścianę dwuwarstwową z betonu i cegły, zaizolowaną styropianem o gr. 15 cm: 

Ściana z bali sosnowych przed i po dociepleniu od zewnątrz styropianem o grubości 10 cm i nałożeniu sosnowych 2 cm desek.
Starty ciepła przez ścianę z bali sosnowych, niezaizolowaną:  

Starty ciepła przez ścianę z bali sosnowych, zaizolowaną styropianem o gr. 15 cm: 

 


Nie trzeba podkreślać, ale warto to zrobić i stwierdzić, że różnice są duże, nawet jedynie przy czterech metrach ściany zewnętrznej. Jakie będą to różnice dla średniej wielkości domu, powiedzmy o powierzchni np. 80 m²? Dla tego przykładu, szacunkowo można przyjąć długość ścian zewnętrznych równą ok 36 m, są to oczywiście zsumowane wymiary zewnętrzne budynku. Więc jego starty przez przenikanie, przy ścianach wykonanych z pustaków typu MAX, mogą wynieść ok. 6500 W, a kiedy pojawi się izolacja w postaci styropianu o grubości 5 cm, może spaść nawet do 1600 W, a przy 10 cm styropianu zmaleje o kolejne 600 W.
To olbrzymie różnice w stratach ciepła przez przenikanie i chociaż są to wartości szacunkowe, oraz co należy zaznaczyć, maksymalnie uproszczone, pokazujące jedynie rząd wielkości, powinny dać do myślenia. Zatem pomyślmy, czy ocieplenie ścian jest opłacalne?

Opracowanie: Magdalena Stoch
Źródła: Norma PN-EN 12831, Audytor OZC