Coraz więcej z nas, chcąc zaoszczędzić na rachunkach za  ogrzewanie, decyduje się na termomodernizację własnego domu. Aby przeprowadzone zabiegi termoizolacyjne przyniosły oczekiwane rezultaty niezwykle istotne jest prawidłowe ocieplenie naszego poddasza. W poniższym artykule przedstawiono zestaw najczęściej używanych materiałów izolacyjnych.   

   
W naszych domach znajduje się wiele miejsc, którymi ucieka ciepło z wewnątrz budynku na zewnątrz tzw. mostków cieplnych. Takimi miejscami są naroża ścienne, okna, płyty balkonowe, a także dach. Jak wynika z wielu przeprowadzonych pomiarów, przez dach może uciekać na zewnątrz nawet do 25 % ciepła, dlatego to właśnie etap ocieplenia poddasza jest niezwykle istotny i powinien być przeprowadzony z największą starannością. W przypadku obecności w naszym domu nieogrzewanego poddasza oraz braku dobrej izolacji pomiędzy strefą ogrzewaną, a nieogrzewaną wytwarza się kilku, a czasem nawet kilkunastostopniowa różnica w temperaturze powietrza w tych strefach. Jak wiadomo z praw termodynamiki powietrze przepływa ze strefy cieplejszej do chłodniejszej, tak więc obecność zimnego poddasza wymusza przepływ ciepła z dołu do góry, a następnie przez dach na zewnątrz powodując stratę ciepła.  
 
Chroni przed utratą ciepła a także wilgocią
Dobór odpowiedniej metody oraz materiałów, a także wysoka staranność przy pracach termomodernizacyjnych znacząco wpływa na końcowy efekt. Oczywiście to czym i jak ocieplimy nasze poddasze zależy przede wszystkim od jego przeznaczenia. W przypadku niezagospodarowanego poddasza wystarczy zazwyczaj dobrze ocieplić podłogę pozostawiając powyżej nieocieploną przestrzeń, natomiast gdy nasze poddasze ma spełniać funkcję użytkową to warstwę izolacyjną montuje się na konstrukcji dachowej. Wspomniana już wcześniej dbałość przy montażu warstw izolacyjnych jest bardzo ważna z uwagi na funkcje pełnione przez użyte materiały termoizolacyjne. Oprócz zmniejszenia przenikania ciepła pełnią drugą, równie bardzo ważna funkcję, a mianowicie chronią przed wilgocią zarówno tą z zewnątrz jak i z wewnątrz budynku. Popełnienie nawet niewielkich błędów podczas prac montażowych może w przyszłości doprowadzić do pojawienia się zagrzybienia więźby dachowej i innych elementów konstrukcji. Skutkuje to zwiększeniem przepuszczalności  ciepła, a także pogorszeniem jakości powietrza w pomieszczeniach.
 
Charakterystyka głównych materiałów izolacyjnych poddaszy
Istnieje wiele sposobów ocieplenia poddaszy zarówno tych użytkowych, jak i nieużytkowych na przedstawienie których można poświęcić osobny artykuł, natomiast w tym tekście postanowiono skupić się głównie na materiałach izolacyjnych wykorzystywanych przy tego typu pracach, ich parametrach, wadach, zaletach ,a także na ich cenach.

1.    Folia wysokoparoprzepuszczalna
    Stosowana przy poddaszu użytkowym. Można powiedzieć, że jest to pierwszy element izolacji naszego poddasza, umieszczony bezpośrednio nad warstwą izolacji termicznej. Pełni bardzo ważną rolę swoistej membrany dachowej z uwagi na jej zachowanie się w stosunku do wody. Zapobiega bowiem, przed przedostaniem się wody opadowej z zewnątrz do warstwy izolacyjnej. Jest nieprzepuszczalna dla cieczy, więc w przypadku przedostania się wody opadowej pod dach, spływa ona po tej membranie. Z drugiej strony jest przepuszczalna dla pary wodnej, a więc umożliwia przedostanie się pary wodnej z domu na zewnątrz, zapobiegając w ten sposób zawilgoceniu warstwy izolacyjnej oraz drewnianych elementów konstrukcji dachowej. Oczywiście zapobiega wywiewaniu ciepła z wnętrza domu. Do innych zalet można zaliczyć: dużą wytrzymałość na rozciąganie i rozrywanie, jest lekka,  szybka i łatwa w montażu, trudno zapalna, posiada szeroki zakres temperatur od  – 40 ˚C do nawet + 120 ˚C. Przepuszczalność pary wodnej mieści się w granicach 1500 – 4000 g/m2/24h. Ceny membran wahają się w granicach 3 – 30 zł/m2.

2.    Folia  niskoparoprzepuszczalna lub papa
W przypadku poddasza nieużytkowego należy stosować folię niskoparoprzepuszczalną lub papę na deskowanie. Należy jednak pamiętać o tym, aby zapewnić odpowiednią wentylację na poddaszu, dzięki której folia niskoparoprzepuszczalna będzie dobrze spełniać swoje funkcje. Przy tego typu folii należy pamiętać o zapewnieniu przerwy wentylacyjnej, o szerokości kilku centymetrów, między folią, a izolacją. W porównaniu do foli wysokoparoprzepuszczalnych, niskoparoprzepuszczalne cechują się niższą przepuszczalnością pary na poziomie 20 – 100 g/m2/24h. Nie zmienia to jednak faktu, że są równie trwale co folie o wysokiej przepuszczalności, a przy tym tanie. Podobnie jak folia wysokoparoprzepuszczalna, posiadają one szeroki zakres temperatur. Oczywiście błędne dopasowanie typu folii niskoprzepuszczalnej do dachu może doprowadzić do pojawienia się problemów z wilgocią. Aby dach mógł „oddychać” należy starannie dopasować odpowiedni typ folii. Folię niskoparoprzepuszczalną można zakupić juz od 2-3 zł/m2.

docieplenie poddasza
 
Jeżeli chodzi natomiast o papę, to pojawiają się dodatkowe wymagania. Stosowanie papy wymaga pełnego deskowania, co przyczynia się do wzrostu kosztów. Poza tym w przeciwieństwie do membran papa nie przepuszcza wilgoci z wewnątrz budynku, dlatego można ją stosować w przypadku poddasza nieużytkowego lub stosowana jest jako zewnętrzne pokrycie na płaskich dachach. Dobrze sprawdza się jako tymczasowe pokrycie, co jest idelanym rozwiązaniem gdy z braku pieniędzy musimy rozłożyć prace dachowe na kilka lat. Papa jest dodatkowo mniej podatna na odkształcenia oraz jest cięższa niż folie. Po kilku latach często pojawiają się spękania. Również ceny pap są wyższe: pap asfaltowych oscylują na poziomie 5-8 zl/m2 ,a pap termozgrzewalnych 10 -15 zl/m2.
    Obecnie na rynku stosowane są tradycyjne papy asfaltowe na osnowie z tektury lub welonu szklanego oraz papy termozgrzewalne na welonie szklanym lub włóknie poliestrowym. Te drugie są zdecydowanie trwalsze i posiadają lepsze parametry termoizolacyjne. Parametry pap takie jak: wytrzymałość mechaniczna, giętkość w niskich temperaturach, czy odporność na spływanie zależą przede wszystkim od stopnia modyfikacji papy. Współczynnik przenikania ciepła papy wynosi 0,18 – 0,2 W/m2K.

3.    Folia paroizolacyjna
Zakładana jest poniżej warstwy izolacyjnej, zazwyczaj pomiędzy tą warstwą, a płytami gipsowo – kartonowymi. Ich zadanie polega na ochronie warstwy izolacyjnej przed parą wodną pochodzącą z wnętrza domu. Aby system odprowadzenia nadmiaru wilgoci działał sprawnie należy zapewnić odpowiednią wentylację, która zabezpieczy przed zjawiskiem wykraplania się wody po wewnętrznej stronie folii paroizolacyjnej. Istnieje zależność między folią wstępnego krycia (wysoko, niskoprzepuszczalną), a folią paroizolacyjną polegająca na tym, że im większa przepuszczalność foli wstępnego krycia, tym mniejsza może być szczelność paroizolacji. Przepuszczalność tego typu folii jest bardzo niska i wynosi około 5 g/m2/24h. Na rynku można spotkać kilka rodzajów folii:

a) klasyczne – folie niezbrojone, folie jednowarstwowe polietylenowe (0,1-0,4 mm) – najtańsze, ale jednocześnie najmniej trwałe,
b) folie zbrojone (0,2 mm) – polietylen jest uzbrojony włóknem z tego samego materiału, co zwiększa wytrzymałość materiału,
c) folie trójwarstwowe (od 0,2 mm): polietylen zabezpieczony jest siatką z polipropylenu i aluminium, dzięki czemu zwiększona jest wytrzymałość folii.  
Ceny foli paroizolacyjnych wynoszą średnio 3-5 zł/m2.

4.    Produkty z wełny mineralnej
Najczęściej stosowanym a w zasadzie jedynym materiałem izolacyjnym stosowanym w przypadku ocieplenia poddasza są produkty z wełny mineralnej w postaci mat lub płyt. Gęstość mat z wełny mineralnej nie przekracza zazwyczaj 25 kg/m3, są więc lżejsze od płyt. Poza tym, że są lekkie, są również sprężyste. Natomiast płyty z uwagi na to, że są cięższe są bardziej sztywne i w związku z tym łatwiejsze do układania. Współczynnik przenikania ciepła wynosi od 0,032 – 0,05 W/m2K, a więc jest bardzo niski tzn., że wełna mineralna cechuje się bardzo dobrymi właściwościami termoizolacyjnymi. Obecnie na rynku produkty z wełny mineralnej tworzy się z włókna szklanego lub skalnego. Technologie tworzenia wełny szklanej i skalnej są podobne, różnica jest oczywiście w surowcu, a także w ułożeniu włókien, w przypadku wełny skalnej ułożone są nieregularnie natomiast w wełnie szklanej włókna ułożone są równolegle do zewnętrznych powierzchni. Do produkcji wełny szklanej stosuje się piasek kwarcowy oraz stłuczkę szklaną, a do produkcji wełny skalnej np. bazalt, gabro, dolomit czy też kruszywo wapienne. Wełna szklana oraz skalna są wysoce ognioodporne, przy czym wełna skalna posiada większą odporność na ogień niż szklana, nawet na temperatury do 1000 ˚C. Co więcej, nie rozprzestrzenia ognia. Z uwagi na budowę produkty z wełny mineralnej posiadają dobre właściwości akustyczne. Cechują się również dobrą przepuszczalnością dla pary wodnej. Są bardzo trwałe, służą przez wiele lat. Wełna mineralna skalna, z uwagi na większą gęstość jest mniej elastyczna niż szklana, ale w zamian odznacza się większą wytrzymałością na ściskanie. Jedynym minusem może być cena, produkty z wełny mineralnej są droższe niż styropian, ale w zamian za to posiadają wiele zalet. Wełna mineralna skalna jest droższa od szklanej. Ceny wełny szklanej w zależności od producenta i typu oscylują w granicach 3 – 30 zl/m2, a wełny skalnej sięgają nawet 80 zł/m2

 
 
5.    Styropian
styropianAlternatywą dla wełny mineralnej jest styropian. Pomińmy tutaj technologie produkcji styropianu, a skupmy się bardziej na różnicach pomiędzy styropianem, a wełną oraz nad ceną, która w większości przypadków jest decydującym czynnikiem przy wyborze materiału termoizolacyjnego. Jednak nie zawsze cena równa się jakość. Styropian w porównaniu do wełny mineralnej jest dużo lżejszy oraz łatwiejszy w montażu. Poza tym nie pyli, nie jest szkodliwy dla zdrowia. Jest również bardziej wytrzymały i odporny na zniszczenia. Natomiast jest palny! W przeciwieństwie do wełny mineralnej stanowi bardzo duże zagrożenia w czasie pożaru. Styropian posiada słabe właściwości tłumienia hałasu. Nie wchłania i nie przepuszcza wody co w przypadku poddasza ma NIEBAGATELNE znaczenie. Jak wspomniano powyżej ceny styropianu są niższe niż wełny mineralnej i są na poziomie kilku, kilkunastu złotych/m2. Oczywiście powstają coraz to nowsze typy styropianów, których parametry są coraz lepsze, ale wiąże się z tym z kolei wzrost ich ceny.  Styropian jest dobrym rozwiązaniem gdy mamy nieużytkowe poddasze i betonowy strop nad ostatnią kondygnacją. W przypadku drewnianego stropu można zastosować strzępki z wełny mineralnej lub granulat styropianowy.

Pamiętajmy, aby przed przystąpieniem do prac  termomodernizacyjnych naszego poddasza, dokładnie przeanalizować zarówno jego przeznaczenie, sposób oraz materiały z jakich wykonano dach, stan wentylacji i oczywiście stan naszego konta bankowego.
 
Tomasz Mrożek,
KN Grzała
 
Źródło:    
www.ursa.pl
www.rockwool.pl
www.isover.pl
www.norgpol.pl