26 lipca 2011 roku na konferencji samorządowej, która odbyła się w siedzibie NFOŚiGW w Warszawie, Stanisław Gawłowski – Wiceminister Środowiska ogłosił program finansowy Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej na wsparcie budowy przydomowych oczyszczalni ścieków oraz podłączenia budynków do zbiorczego systemu kanalizacyjnego.

 

Program adresowany jest do jednostek samorządu terytorialnego, ich związków oraz spółek komunalnych świadczących usługi kanalizacyjne. Jednakże jego finalnymi odbiorcami są właściciele domów, którzy do tej pory nie mieli możliwości skorzystania z instalacji kanalizacyjnych i w najbliższych latach nie mają szans na podłączenie się do oczyszczalni komunalnych w zakresie PBOŚ oraz właściciele domów, którzy dotychczas nie podłączyli się do sieci zbiorczej kanalizacji sanitarnej (w zakresie podłączenia budynków). W obu przypadkach wymagany jest wkład własny wynoszący minimum 10 proc.

Program zakłada budowę około 11 tys. przydomowych biologicznych oczyszczalni ścieków (PBOŚ) obsługujących ponad 44 tys. mieszkańców. Umożliwi on oczyszczenie około 1,3 mln m3 ścieków w ciągu roku. Ponadto Fundusz przewiduje, że wybudowanych zostanie prawie 21 tys. podłączeń budynków do sieci kanalizacyjnych (w tym ok. 16,7 tys. podłączeń grawitacyjnych i ok. 4 tys. podłączeń ciśnieniowych i podciśnieniowych) o sumarycznej długości około 34 km,
 z których korzystać będzie ponad 82 tys. mieszkańców. Umożliwią one oczyszczenie ok. 2,4 mln m3 ścieków w ciągu roku.

O budżecie i finansowaniu
Łączny budżet programu, którego realizację zaplanowano do końca 2015 roku wynosi 300 mln zł, przy czym 150 mln zł zostanie przeznaczonych na podłączenia, a 150 mln zł na oczyszczalnie ścieków. NFOŚiGW gwarantuje dofinansowanie do 90% kosztów kwalifikowanych poniesionych na realizację inwestycji. Kwota dofinansowania podzielona została w równym stopniu (po 45%) na formę bezzwrotną – dotację jak i preferencyjną pożyczkę z oprocentowaniem 3,5% w skali roku. Zainteresowani mogą korzystać z jednej wybranej formy dofinansowania lub obu jednocześnie, korzystając z maksymalnego dofinansowania.

Nabór wniosków odbywać się będzie w sposób ciągły. Wnioski rozpatrywane będą w kolejności wpływu do NFOŚiGW. O udzieleniu dofinansowania decyduje kolejność złożenia kompletnego wniosku o dofinansowanie w ramach przyjętego w kolejnych latach limitu środków.

Beneficjent i konsument
Wsparcie finansowe przeznaczone jest na zagospodarowanie ścieków bytowo-gospodarczych powstających w gospodarstwach domowych (w tym również zarządzanych przez wspólnoty i spółdzielnie mieszkaniowe), w gospodarstwach agroturystycznych oraz w obiektach użyteczności publicznej. Dofinansowanie uzyskają przydomowe oczyszczalnie obsługujące maksymalnie 50 użytkowników.

Jednakże instytucjami pośredniczącymi i jednocześnie beneficjentami programu są jednostki samorządu terytorialnego i ich związki lub podmioty świadczące usługi publiczne w ramach realizacji zadań własnych jednostek samorządu terytorialnego. To one posiadają pełną wiedzę w zakresie lokalnej gospodarki wodno-ściekowej oraz potrzeb w tym zakresie.
Pomocą nie są objęte niezabudowane działki oraz budynki, które nie są użytkowane. Odpowiedzialność za wybór odbiorców pomocy (właścicieli wskazanych posesji do posadowienia przydomowej oczyszczalni ścieków lub wykonania podłączenia do kanalizacji sanitarnej) ponosi beneficjent.

Po sukcesie 45% dopłat do kolektorów słonecznych to drugi w ostatnich latach program kierowany przez NFOŚiGW do odbiorców indywidualnych.

Przygotowany przez Fundusz program ma na celu poprawę jakości wód powierzchniowych i podziemnych, podniesienie poziomu życia mieszkańców oraz wywiązanie się z przyjętych przez Polskę zobowiązań względem Unii Europejskiej.
 Z doświadczeń w tym zakresie wynika, że zainstalowane oczyszczalnie zmniejszają koszty eksploatacyjne budynku (przy okresowym opróżnianiu szamba przez tabor asenizacyjny) oraz wpływają na wzrost wartości nieruchomości.

Przydomowe oczyszczalnie ścieków
Program obejmuje tylko te urządzenia, w których oczyszczanie ścieków zachodzi na drodze biologicznej. Z tego powodu na potrzeby programu wprowadzono pojęcie przydomowej biologicznej oczyszczalni ścieków (PBOŚ), od której producentów wymagany jest certyfikat zgodności ze zharmonizowaną normą europejską EN 12566-3:2005+A1:2009, wydawaną przez laboratorium notyfikowane przez Komisję Europejską. Oczyszczalnie przydomowe to urządzenia rozwiązujące problem ścieków na terenach pozbawionych sieci kanalizacyjnej. Z powodzeniem zastępują – często nieszczelne – szamba. Są proste w montażu i eksploatacji, tanie w utrzymaniu i ekologiczne. Oczyszczone przez nie ścieki spełniają wymogi standardów polskich i unijnych.

Nowe granice „aglomeracji”
Samorządy zapewniając obszarom aktualnie znajdującym się na terenie aglomeracji, inne rozwiązanie odbioru ścieków bytowo-gospodarczych niż budowa sieci, np. poprzez budowę przydomowych oczyszczalni ścieków mogą mieć wpływ na weryfikację wielkości tych aglomeracji.
Dlatego z zakresu budowy przydomowych oczyszczalni ścieków wyłącza się:

  • obszary, dla których budowa zbiorczych systemów odprowadzenia ścieków jest ekonomicznie uzasadniona (zgodnie z wymogami rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie sposobu wyznaczania obszaru i granic aglomeracji (Dz. U. Nr 137, poz. 922)).
  • obszary, na których istnieje możliwość podłączenia się do istniejącego zbiorczego systemu kanalizacyjnego.
  • obszary, dla których przed 2020 rokiem został, przez jednostkę samorządu terytorialnego lub podmioty świadczące usługi publiczne w ramach realizacji jej zadań własnych, ,zaplanowany i będzie wykonany zbiorczy system odprowadzania ścieków.

Podłączenia budynków do kanalizacji sanitarnej
W zakresie budowy podłączeń do sieci kanalizacyjnej Program dotyczy obszarów, na których istnieje możliwość podłączenia się do już istniejącego lub będącego w trakcie realizacji zbiorczego systemu kanalizacyjnego. Samo podłączenie – w rozumieniu programu – jest przewodem kanalizacyjnym łączącym wylot wewnętrznej instalacji kanalizacyjnej w budynku z przewodem sieci rozdzielczej usytuowanej w ulicy/drodze sąsiadującej z posesją lub tzw. sięgaczem. Wydatki poniesione na sieć kanalizacyjną, tj. na kolektor główny, sieć rozdzielczą jak i sięgacze są kosztami niekwalifikowanymi, które nie podlegają dofinansowaniu w ramach Programu. Wykonanie podłączeń budynków do kanalizacji sanitarnej może być realizowane w systemie kanalizacji grawitacyjnej, ciśnieniowej i podciśnieniowej.

Koszty podlegające refundacji ze środków NFOŚiGW?

  • Dostawy i zakup urządzeń, które decydują o efekcie ekologicznym zakładanym w dofinansowywanym przedsięwzięciu.
  • Przygotowanie terenu.
  • Roboty demontażowe i rozbiórkowe obiektów kolidujących z planowanymi urządzeniami i rurociągami.
  • Roboty ziemne i budowlano-montażowe.
  • Montaż urządzeń.
  • Przywrócenie terenu do stanu pierwotnego.
  • Rozruch urządzeń i instalacji.
  • Instalacje doprowadzające media do obiektów technologicznych.
  • Podłączenia budynków do zbiorczego systemu kanalizacyjnego.
  • Przełożenie sieci i obiektów sieciowych kolidujących z planowanymi urządzeniami i rurociągami.
  • Zapłacony podatek od towarów i usług (VAT) wykazany w fakturach rozliczanych przez NFOŚiGW, jeżeli Beneficjentowi nie przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego lub ubieganie się o zwrot VAT.
  • Wykonanie dokumentacji projektowej.
  • Koszty usług niezbędnych do realizacji inwestycji tj. koszty nadzoru inwestorskiego.

Treść programu priorytetowego wraz z formularzami wniosków znajduje się na stronie internetowej NFOŚiGW:
http://www.nfosigw.gov.pl/srodki-krajowe/programy-priorytetowe/ochrona-wod/pbos-i-podlaczenia/

Źródło:
Witold Maziarz
NFOŚiGW