Gazyfikacja w Polsce

Poziom gazyfikacji w Polsce jest bardzo zróżnicowany, sięgając w najlepiej zgazyfikowanym województwie – województwie podkarpackim poziomu 68,7 proc. przyłączonych budynków, przy 11,9 proc. przyłączonych budynków w województwie podlaskim. Wyższe poziomy gazyfikacji występują częściej w województwach zachodniej części Polski, niż w województwach związanych ze stroną wschodnią. Skąd taki trend? Pierwszy powód jest związany z historią. Tereny dzisiejszej zachodniej części Polski, które w czasach przed II wojną światową były częścią Niemiec, były rozwijane wówczas dynamicznie wraz z programem gazyfikacji. Drugim powodem większego poziomu rozwoju sieci gazowniczej pod kątem liczby przyłączy w zachodniej części Polski jest zlokalizowanie największych w naszym kraju eksploatowanych złóż węglowodorów na terenie województw zachodniopomorskiego, lubuskiego i wielkopolskiego. Obserwacje wskazują, praktycznie w aspekcie wszystkich województw, duże zróżnicowanie sieci gazowniczej w ich ramach. Zaobserwowano też dużo wyższy poziom gazyfikacji w miastach większych – na prawach powiatu, niż poza nimi. Udział budynków posiadających aktywne łącza gazowe w tych miastach oscyluje wokół liczby 80 proc., z najlepszym wynikiem w przypadku Krosna. W przypadku żadnego miasta na prawach powiatu nie spadł on również poniżej 60 proc. Szczególnie niski poziom gazyfikacji występuje na terenach górskich, następnie pojezierzy północnej części Polski, a w trzeciej kolejności terenów typowo rolniczych.

Termoizolacyjność w Polsce

W Polsce mamy do czynienia z niskim poziomem termoizolacyjności budynków mieszkalnych i niemieszkalnych. Jak czytamy w opracowaniu, w żadnym z analizowanych województw nie przekroczył on bowiem poziomu 26 proc., a w aspekcie powiatów 40 proc., wahając się najczęściej, tak w ujęciu regionalnym (wojewódzkim), jak i lokalnym (powiatowym), w okolicach 20 proc. Oznacza to, że znacząca większość budynków w Polsce nie należy do grupy budynków o dobrym, wystarczającym poziomie termoizolacyjności. Te z kolei, w aspekcie stwierdzonego niskiego poziomu termoizolacyjności, będą wymagały olbrzymich, zdaniem autora wielomiliardowych nakładów pieniężnych.

Najwyższy poziom udziału budynków o wysokim standardzie termoizolacyjnym w całości stanu budynków mieszkalnych i niemieszkalnych zanotowano w województwach zachodniej i północnej Polski, z województwem zachodniopomorskim (26,2 proc.) jako liderem. Na kolejnych miejscach znalazły się natomiast województwo pomorskie (23,1 proc.) oraz lubuskie (22,5 proc.). Najsłabsze wyniki przypadają na woj. świętokrzyskie (11,3 proc.) oraz lubelskie (12,7 proc.).

Poziom termoizolacyjności zmniejsza się w kierunku wschodnim, co potwierdzają powyższe wskazania dotyczące najlepszych województw występujących w zachodniej części oraz najsłabszych w części wschodniej Polski. Wiąże się to, zdaniem autora, w sposób bezpośredni z kondycją finansową gospodarstw domowych oraz innych właścicieli budynków. Jeśli połączyć to z czasem trwania oraz poziomem srogości zimy w poszczególnych regionach kraju, a co za tym idzie charakterystyką sezonów grzewczych, to element staje się jeszcze istotniejszy, świadczą o znacząco większych wyzwaniach budżetowych dotyczących termoizolacyjności budynków we wschodniej części Polski, niż w jej części zachodniej – tłumaczy autor badań. Ponadto wyższy poziom termoizolacyjności występuje co do zasady w miastach na prawach powiatu, a także w powiatach okołomiejskich związanych z tymi miastami. Spada natomiast, najczęściej o kilkadziesiąt procent w stosunku do powyższych, w powiatach wiejskich.

Prof. Bogacz wskazuje, że paliwem najtańszym oraz niosącym najniższy poziom zagrożenia ubóstwem energetycznym jest węgiel kamienny i inne paliwa stałe oraz związane z nimi kotły grzewcze, głównie dwufunkcyjne. Na drugim miejscu znalazł się gaz sieciowy. Pozostałe paliwa i sposoby ich wykorzystania lokują się na pozycjach zdecydowanie niższych, wiążąc się ze zdecydowanie wyższymi poziomami ubóstwa energetycznego. W większym stopniu ubóstwem energetycznym zagrożone są regiony wschodniej Polski.

Średni poziom ubóstwa energetycznego w Polsce wzrósł pomiędzy latami 2018 a 2020 o 1,3 proc., co ma związek z sytuacją pandemii koronawirusa, która obniżyła poziom dochodów rozporządzalnych ludności w Polsce.

Autor badania określił poziom korelacji pomiędzy poziomami wskaźników udziału aktywnych przyłączy gazowych do budynków mieszkalnych i niemieszkalnych a poziomami wskaźników udziału budynków termoizolowanych. Wykorzystano do tego wskaźnik korelacji liniowej, a liczono go dla poziomu Polski oraz dla poszczególnych jej województw. W przypadku Polski uzyskano wartość wskaźnika korelacji równą 43,5 proc. Nie jest ona silna, ale jednak dodatnia – wskazuje autor. Pokazuje więc, że występuje korelacja wprost pomiędzy wskaźnikiem liczby przyłączy gazowych do budynków mieszkalnych i niemieszkalnych a ich poziomem termomodernizacji. W dość sporym zakresie budynki nie posiadające przyłącza gazowego są pozbawione także osłony termoizolacyjnej.

Szczególnie wysokie poziomy wskaźnika korelacji zanotowano w przypadku województw: łódzkiego, mazowieckiego, podlaskiego, śląskiego oraz warmińsko-mazurskiego, w przypadku których wartość tej korelacji sięga 70 proc, co w rozumieniu analityki statystycznej jest charakterystyczne dla poziomu wysokiej, istotnej statystycznie dodatniej korelacji. Niewiele niższe wartości uzyskano dla województw małopolskiego i lubelskiego.

Prof. Bogacz wnioskuje, że ewentualne szybkie odchodzenie od kotłów na paliwa stałe i ogrzewania tymi paliwami może związać się z niemożnością podołania przez zdecydowaną większość właścicieli budynków (zarówno mieszkalnych, jak i niemieszkalnych) wymogowi związanego z tym zwiększenia wydatków. Nabiera to szczególnego znaczenia w układzie niskiego, a wręcz bardzo niskiego poziomu udziałowego w zakresie ilości przyłączy gazowych w ujęciu wszystkich budynków oraz udziału budynków o odpowiednim, wysokim poziomie termoizolacyjności. Będzie to miało fundamentalne znaczenie w aspekcie wyżej wymienionych województw, z którymi łączy się miejsce zamieszkania ponad 60 proc. populacji Polski.

W opinii naszej redakcji wyniki badań dowodzą także, że w dobie powszechnej termomodernizacji budynków w Polsce ważną rolę odgrywają programy wsparcia jak Czyste Powietrze. Wsparcie Państwa jest szczególnie istotne dla gospodarstw domowych z pogranicza ubóstwa energetycznego. Projektując wsparcie dla mieszkańców Polsce w zakresie walki ze smogiem, należy przede wszystkim brać pod uwagę zdolności finansową gospodarstw domowych.

Źródło: AGH, Polski-węgiel.pl

Wsparcie dla odbiorcy wrażliwego pojawi się w czwartym kwartale 2021 r.

 

 

Redakcja Termomodernizacja

Wydawcą portalu jest GLOBEnergia Sp. z o.o.