Według dr W. Feista dom pasywny jest budynkiem o bardzo niskim zapotrzebowaniu na energię do ogrzewania wnętrza 15 kWh/ (m2*rok), w którym komfort termiczny zapewniony jest przez pasywne źródła ciepła (mieszkańcy, urządzenia elektryczne, ciepło słoneczne, ciepło odzyskane z wentylacji), tak że budynek nie potrzebuje autonomicznego aktywnego systemu ogrzewania.

Potrzeby cieplne realizowane są przez odzysk ciepła i dogrzewanie powietrza wentylującego budynek. Zatem można powiedzieć, że budynek pasywny stoi pośrodku, między budynkiem energooszczędnym a zero energooszczędnym (samowystarczalnym). Konstrukcje są wznoszone przy wykorzystaniu różnych technik. Są to domy murowane lub stawiane przy pomocy szkieletu drewnianego lub stalowego. Ich podstawową zaletą jest to, że wykorzystują techniki, czy rozwiązania już istniejące, co przekłada się na ich niezawodność. Budownictwo pasywne ponadto charakteryzuje się zwartą bryłą z oknami zorientowanymi w kierunku południowym. Nie ma w nich tradycyjnego, konwencjonalnego systemu ogrzewania, realizowane jest ono jedynie poprzez nadmuch ciepłego powietrza połączonego z wentylacją mechaniczną z odzyskiem ciepła (rekuperator). Dodatkowo przegrody zewnętrzne muszą być szczelne o odpowiednich parametrach ciepłochłonnych.

Zgodnie z definicją budynek pasywny w sezonie grzewczym potrzebuje 15 kWh/ (m2*rok) energii. Oznacza to, że na 100 m2 powierzchni użytkowej potrzeba 1500 kilowatogodzin energii, co równoważne jest z 300 kg węgla. W porównaniu z domami tradycyjnymi jest to bardzo mała ilość energii, gdyż zapotrzebowanie na ciepło w budynkach konwencjonalnych wynosi 120 kWh/ (m2*rok). Czyli na każde 100 m2 powierzchni użytkowej przypada 12000 kWh energii, co odpowiada 2400 kg węgla. W budownictwie pasywnym zapotrzebowanie na ciepło pokrywane jest przez promieniowanie słoneczne, odzysk ciepła z wentylacji mechanicznej oraz wewnętrzne zyski ciepła, takie jak : urządzenia elektryczne, mieszkańcy budynku. Podstawowym zadaniem budynku pasywnego jest minimalizacja strat do otoczenia, czyli maksymalizacja zysków energetycznych. Uzyskiwane jest to poprzez zastosowanie odpowiednich materiałów na przegrody zewnętrzne oraz stolarkę okienną, czy zaprojektowanie nawiewno – wywiewnej instalacji wentylacyjnej.

Bardzo ważne przy projektowaniu takich budynków są przegrody zewnętrzne. Do nich należą okna, które przede wszystkim powinny być zlokalizowane po stronie południowej, gdyż wtedy można uzyskać największe zyski cieplne pochodzące z energii słonecznej. Muszą one mieć niski współczynnik przenikalności cieplnej – poniżej 0,8 W/ (m2*rok) . Rama tworzona jest z drewna lub PCV, natomiast szyby są zespolone z potrójnym szkleniem. Dodatkowo okna powinny być wyposażone w odpowiednie uszczelki. Złe ich obsadzenie powoduje powstanie mostków termicznych, co źle wpływa na bilans energetyczny całego budynku. Na szczególną uwagę powinny zasługiwać również ściany, dach oraz fundamenty budynku. Stawiane im są bardzo wysokie wymagania, przede wszystkim miejsca ich połączeń muszą być bardzo szczelne. W przeciwnym razie nastąpi konwekcja powietrza, co jest równoznaczne z powstaniem mostków termicznych. Współczynnik przenikania ciepła dla tych przegród powinien kształtować się na poziomie 0,15 W/ (m2*rok). Dlatego też najczęściej jako materiał izolacyjny stosuje się styropian lub wełnę mineralną. 

W budownictwie pasywnym odchodzi się od instalacji centralnego ogrzewania, zamieniając ją na nawiewno – wywiewną instalację wentylacyjną z odzyskiem ciepła. Są jednak miejsca w domu, takie jak WC czy łazienka, gdzie wentylacja nie przynosi oczekiwanych efektów. W wyjątkowych przypadkach dla podniesienia w nich temperatury stosuje się grzejniki, które uzupełniają niedobór ciepła. Aby system wentylacji działał poprawnie musi być zapewniony odpowiedni kierunek przepływu powietrza. W pierwszej kolejności są to pomieszczenia mieszkalne, w drugiej pomieszczenia pośrednie ( korytarze, kuchnia ) w trzeciej pomieszczenia sanitarne ( WC, łazienka ). Bardzo istotną rzeczą jest przygotowanie ciepłej wody użytkowej. Jest ona uzyskiwana poprzez połączenie z systemem wentylacji lub poprzez samodzielny, oddzielnie funkcjonujący system. W układach zintegrowanych najczęściej stosuje się pompę ciepła, natomiast instalacje samodzielne wykorzystują kolektory słoneczne. Stosowane są tutaj zarówno kolektory płaskie jak i próżniowo – rurowe.

pierwszy budynek pasywny

Pierwszy budynek pasywny powstał w Darmstadt w Niemczech. Do użytku został on oddany w 1991 roku. W tej miejscowości istnieje również Instytut Budownictwa Pasywnego. Zajmuje się on nie tylko samą istotą budownictwa pasywnego ale również audytami energetycznymi. 

Autor: Joanna Szeremeta

Źródła:
http://www.knaufinsulation.pl
http://ekoenergia.dzien-e-mail.org
http://www.pibp.pl/