Zawór termostatyczny ma za zadanie utrzymać stałą temperaturę w pomieszczeniu. Jeśli robi się chłodniej, zawór – otwierając się – zwiększa przepływ wody w grzejniku, dążąc do podniesienia temperatury otoczenia. Jeśli jest cieplej, niż założyliśmy (ze względu za zyski słoneczne lub od przebywających w pomieszczeniu ludzi), zawór zamyka przepływ wody. Krótko mówiąc – unikamy ogrzewania budynku, gdy nie ma takiej potrzeby.

Zawór termostatyczny – jak to działa?

Zawór termostatyczny składa się z dwóch połączonych ze sobą części – głowicy termostatycznej (zawierającej mieszek) oraz zaworu przygrzejnikowego.

zawór termostatyczny

źródło: Ferro

Głowica termostatyczna jest „mózgiem” całego urządzenia. Pokrętłem ustawia się oczekiwaną temperaturę pomieszczenia. Dokładny zakres regulacji temperatur należy sprawdzić w instrukcji zaworu. Przyjęte jest jednak, że standardową temperaturę (ok. 20⁰C) oznacza liczba 3 na skali pokrętła. Położenie oznaczone symbolem śnieżynki (lub jeśli jej nie ma – liczba 1) oznacza utrzymanie tzw. temperatury dyżurnej (minimalnej dla zapewnienia bezpieczeństwa instalacji), zwykle jest to 5-6⁰C. „Piątka” natomiast oznacza maksymalną moc pracy grzejnika.

Pokrętło ustawia się na stałą pozycję, gdyż zawór termostatyczny samodzielnie dba o utrzymanie odpowiedniej temperatury. Wbudowany czujnik mierzy temperaturę w pomieszczeniu i na bieżąco porównuje z ustawieniem pokrętła. W mieszku głowicy termostatycznej znajduje się substancja (ciecz lub gaz) o dużej rozszerzalności cieplnej, która reaguje na zmiany temperatury otoczenia zmianą objętości. Jeśli temperatura pomieszczenia wzrasta, substancja ta zwiększa swoją objętość, powodując nacisk na zawór przygrzejnikowy, a w efekcie zmniejszenie dopływu ciepłej wody do grzejnika. Jeśli temperatura spada, objętość zmniejsza się i zawór się otwiera.

Temperatura ustawiona – co dalej?

Zawór termostatyczny nie może być zasłonięty. Każde ograniczenie dopływu powietrza z pomieszczenia, np. zasłoną, spowoduje że głowica będzie reagować na temperaturę najbliższego otoczenia. Zwykle w okresie grzewczym doprowadzi to do zamykania zaworu i wychłodzenia pomieszczenia.

zawór termostatyczny

źródło: Viessmann

Otwierając okno należy pamiętać o zamknięciu zaworu! W momencie otwarcia okna, chłodne powietrze docierające z zewnątrz, spłynie w strefę podokienną. Jeśli znajduje się tam grzejnik, głowicę otoczy powietrze o niskiej temperaturze. W efekcie zawór zwiększy przepływ ciepłej wody w kaloryferze, nierzadko do wartości maksymalnej. Grzejnik zacznie grzać z najwyższą mocą, ale całe ciepło wydostanie się przez otwarte okno. Dlatego podczas wietrzenia pomieszczenia należy ustawić pokrętło na pozycji 1 lub symbolu śnieżynki.

Na co zwracać uwagę, kupując zawory termostatyczne?

Istnieje kilka standardów zaworów termostatycznych. Problem pojawia się, gdy chcemy zastosować głowice i zawory przygrzejnikowe różnych producentów. Jest on częsty w przypadku grzejników z wbudowaną częścią przygrzejnikową.

Należy zwrócić uwagę na trzy fakty. Po pierwsze – wymiar gwintu zaworu termostatycznego lub wkładki – musimy mieć możliwość nakręcenia głowicy na zawór. Drugim czynnikiem jest wielkość skoku trzpienia zaworu lub wkładki. Trzecim – rodzaj połączenia – istnieją rozwiązania z gwintem oraz na zatrzask.

Możliwe, że pomimo złego doboru poszczególnych elementów, cały zestaw uda się zamontować, jednakże nie będzie on utrzymywać poprawnej temperatury.

Źródło: Termo24

Bartłomiej Tomczyk

Redaktor Termomodernizacja