Strefa przyziemia budynku powinna zostać zabezpieczona od wody w sposób szczególnie precyzyjny. Miejsca styku ścian zewnętrznych z terenem są bardziej zagrożone działaniem wody (woda może być podciągania kapilarnie z gruntu, czy pochodzić z ulewnych deszczy). Podstawowe cechy, którymi powinna się wyróżniać izolacja przeciwwodna w strefie przyziemia to ciągłość i szczelność układu. Izolacja taka powinna być również wyjątkowo staranna ze względu na późniejszą niemożność dostępu do niej w nieinwazyjny sposób.

Książka „Budownictwo ogólne dla architektów” w prosty sposób opisuje możliwości ułożenia izolacji poziomej w budynku: Dolną izolację poziomą układa się na ławie fundamentowej (między ławą i ścianą fundamentową) lub z przesunięciem o jedną warstwę cegieł w górę. Jeżeli budynek jest podpiwniczony, to izolację pod ścianami łączy się z izolacją poziomą posadzki piwnicy. Górną izolację poziomą układa się na ścianie pod wieńcem stropu. W budynku niepodpiwniczonym górną warstwę izolacji poziomej wykonuje się między ścianą fundamentową a stojącą na niej ścianą parteru; gdy podłoga ułożona jest bezpośrednio na gruncie najlepszym rozwiązaniem jest połączenie tej izolacji z izolacją podłogi w jedną całość.

Tak powinno wyglądać pierwotne umiejscowienie izolacji poziomej. Co jeśli nie została ona ułożona lub wymaga odnowy? W zależności od sytuacji:

  • podejmujemy odpowiednio przystosowane do budynku działania wykonawcze w przypadku jej braku (głównie stare budynki),
  • podejmujemy działania naprawcze w przypadku uszkodzenia izolacji.

Podjęcie zaradczych działań wykonawczo-naprawczych

Istnieje kilka metod inwazyjnych, które mogą pomóc osuszyć zawilgocone elementy sprawiające kłopoty:

1. odcinkowe podcinanie muru

Jest to bardzo powszechna metoda, polegająca na wykonywaniu w murze nacięć o grubości od kilku do kilkunastu milimetrów i długości do 1,5 metra. Przy stosowaniu tej metody istnieje ryzyko naruszenia stabilności konstrukcyjnej domu, dlatego wszystkie prace muszą być wykonywane z należytą dokładnością. Jest to szczególnie istotne w przypadku starych domów lub zabytków. Po wykonaniu nacięć, należy przedmuchać je sprężonym powietrzem, a kolejno ułożyć warstwę hydroizolacyjną z zachowaniem około 10 cm zakładów. Kolejny krok to klinowanie szczeliny między murem a płytami izolacyjnymi w celu stabilizacji izolacji poziomej. Następnie wszystko należy zacementować.

Istnieje kilka wad tej metody. Pierwsza już wspomniana to możliwość naruszenia stabilności konstrukcyjnej budynku. Ponadto, metoda nie może być stosowana do ścian, które zawierają wszelkie elementy metalowe (szczególnie pionowe zbrojenia). Kolejne utrudnienie to odległość izolowanego muru od kolejnych budynków – jeśli odległość ta jest zbyt mała, nie ma możliwości swobodnego wykonania podcinania muru, czy to za pomocą odpowiedniej maszyny czy w sposób ręczny.

2. iniekcja w ścianie (tworzenie przepony poziomej)

Metoda ta polega na nawierceniu w ścianie specjalnych otworów, przez które w strukturę materiału budowlanego wprowadzane są substancje chemiczne o właściwościach hydrofobowych, uniemożliwiające kapilarny transport wody w wyższe partie budowli. Substancje takie wsiąkając w mur, tworzą w nim pionową przeponę.

Preparaty chemiczne, które są najczęściej stosowane to substancje produkowane na bazie krzemianów (zasklepiają kapilary) lub substancje na bazie mikroemulsji silikonowych czy siloksanów (przeznaczone do hydrofobizacji).

Przygotowanie powierzchni do iniekcji w ścianie powinno rozpocząć się od pomiaru wilgotności masowej w rdzeniu ściany. Możemy zmierzyć ją za pomocą mierników elektronicznych. Bardzo pomocne w wyborze odpowiedniego preparatu oraz metody iniekcji może być określenie kapilarnego stopnia przesiąknięcia wilgocią.

Co może również wpływać na wybranie metody iniekcji? Między innymi rodzaj materiału, z którego wykonany jest mur, a także jego stan techniczny, jednorodność, występowanie rys, pęknięć czy kawern oraz wielowarstwowa budowa muru.

Iniekcję można wykonywać metodą grawitacyjną i niskociśnieniową.

Metoda grawitacyjna

Jeśli po zmierzeniu wilgotność masowa ściany nie przekracza 12 %, to po oczyszczeniu powierzchni ściany należy wywiercić otwory skierowane ku dołowi. Kąt wiercenia to od 30 do 45° do poziomu, otwory powinny być wykonywane w odstępie co 15 cm, mieć średnicę 30 mm i głębokość 5-8 cm mniejszą od grubości ściany mierzonej wzdłuż osi otworu. W przypadku ścian o grubości większej niż 100 cm, iniekcji należy wykonać dwustronnie. Po wywierceniu otworów należy je oczyścić ze zwiercin (np. sprężonym powietrzem). Kolejno wypełniamy otwory odpowiednio dobranym płynem do iniekcji.

Należy pamiętać, że metoda ta nie znajdzie zastosowania w przegrodach bardzo mocno przesiąkniętych wilgocią.

Metoda niskociśnieniowa

Metoda ta wymaga zastosowania pompy iniekcyjnej. Otwory mogą być wiercone w poziomie, w odstępach co około 12,5 cm a ich średnica powinna wynosić około 18 mm. Jej zaletą jest możliwość wykonywania izolacji poziomej w murach mokrych.

W tej metodzie ilość preparatu iniekcyjnego jest precyzyjnie dozowana do każdego otworu. Czas wykonania izolacji jest zdecydowanie krótszy niż w przypadku metody grawitacyjnej (całość trwa około 20 minut). Metoda jest tańsza niż grawitacyjna, ponieważ istnieje tu możliwość zastosowania krótszych wierteł.

3. wbijanie izolacji w mur

Metoda polega na wbijaniu w ścianę profilowanych blach ze stali nierdzewnej. Warunkiem niezbędnym do stosowania tej metody jest występowanie w murze poziomej spoiny, która tworzy równoległą linię ciągłą, ponieważ to właśnie tam wbijana jest blacha. Spoinę należy na początku odpowiednio odsłonić i kolejno wbija się blachę na całej długości ścian. Stosowane blachy to głównie stal chromowa, chromowo-niklowa lub chromowo-niklowo-molibdenowa. Jeśli mamy do czynienia z grubszymi murami, blachy wbijane są z dwóch stron ściany.

Również w tej metodzie przeszkodą może stać się pionowe zbrojenie umieszczone w ścianie, ale metoda ta nie znajdzie zastosowania także w przypadku, jeśli mur wykonany jest z nieregularnych kamieni. Ponadto wbijając blachę w mur potrzebujemy odpowiedniej przestrzeni na ustawienie maszyn.

Opracowano na podstawie: ceresit.pl, renowacjeizabytki.pl,
Przemysław Markiewicz, Budownictwo ogólne dla architektów, Wydawnictwo Archi-Plus, Kraków, 2007.

Opracowała: Ewelina Podlewska