Przy wyborze kominka do domu, należy podjąć kilka decyzji. Najczęściej zastanawiamy się nad tym gdzie go umieścić oraz jak i czym go obudować.

Nie bez znaczenia jest również tym kominka – otwarty czy zamknięty? Bez wątpienia, można jednak stwierdzić, że jest on elementem domu zapewniającym niesamowity urok i nastrój.


KOMINEK JAKO ŹRÓDŁO CIEPŁA?
Najczęściej kominek domowy kojarzony jest tylko z dekoracją, nadającą niesamowitą atmosferę wnętrzom. Jednak wraz ze wzrostem cen paliw, stał się urządzeniem wspomagającym ogrzewanie całego domu, zwłaszcza wiosną i jesienią. Zachęca do tego niska cena drewna oraz przede wszystkim, jego dostępność. W tym momencie, na rynku istnieje wiele typów kominków, które zapewniają możliwość ogrzania domu wyłącznie tym źródłem ciepła. 

JAK OGRZAĆ DOM KOMINKIEM?
W celu ogrzania domu kominkiem, musimy wiedzieć, jak taki system działa. Zimne powietrze przepływa między korpusem wkładu kominkowego, a dokładnie zaizolowanymi (wełna mineralna powleczona folią aluminiową) elementami obudowy. W tym miejscu powietrze zostaje ogrzane przez wkład, tym bardziej, im lepszy stopień izolacji. Gorące powietrze unosi się konwekcyjnie lub obieg zostaje wymuszony (zobacz więcej) . Następnie dostaje się przez okap do wylotów, do których dołączone są przewody doprowadzające (zobacz więcej).
W przypadku większych budynków, ogrzewanych systemem Dystrybucji Gorącego Powietrza (DGP), należy zamontować elektryczną turbinę, która będzie wymuszała przepływ gorącego powietrza, transportowanego przewodami aluminiowymi. Inną metodą jest wykorzystanie ciepła produkowanego przez kominek do ogrzania wody znajdującej się w instalacji centralnego ogrzewania (mówimy wtedy o kominkach z tzw. „płaszczem wodnym”).

OTWARTY CZY ZAMKNIĘTY?
W fazie projektowej warto zastanowić się nad tym wyborem. Najbardziej tradycyjnym, zapewniającym wspaniały klimat, jest kominek otwarty z wymurowanym paleniskiem, gdzie źródło ciepła stanowi promieniowanie z komory spalania. Najnowsze kominki posiadają wkłady, bądź też kasety kominkowe, które stanowią zamknięte paleniska odporne na działanie wysokich temperatur oraz dobrze akumulujących ciepło. Kominek otwarty ma bardzo niską sprawność, rzędu 10-20%. Reszta ciepła „ucieka” przez komin. Natomiast najnowsze kominki wyposażone w wkłady, pozostawiają nawet do 80% ciepła wewnątrz domu. W celu uzyskania 10 kW mocy cieplnej, kominek otwarty potrzebuje ok. 10 – 20 kg drewna, a jego konkurent tylko ok. 3,5 kg.
Podsumowując, jeśli zależy nam na dogrzaniu domu, najlepiej będzie wybrać kominki z wkładami. Osoby, którym zależy na uzyskaniu wspaniałego nastroju wewnątrz domu, powinny zainwestować w kominek otwarty. Dla tych, którzy chcą połączyć funkcje obu kominków, poleca się rozwiązanie w postaci kominka zamkniętego z płaszczem wodnym, z funkcją otwierania drzwi od góry.

  OTWARTY ZAMKNIĘTY
ŹRÓDŁO CIEPŁA Idealny do okazjonalnego palenia w kominku. Nie można traktować go jako podstawowego źródła ciepła, a jedynie jako dodatkowe, ponieważ  tylko 10-15% energii powstającej podczas spalania pozostaje wewnątrz w postaci ciepła. Reszta ucieka bezpowrotnie do komina. Kominki otwarte nie są w stanie ogrzać dużej kubatury. Stosowany coraz częściej jako dodatkowe, a czasami i jako podstawowe (najczęściej w systemie biwalentnym) źródło ciepła dla domu. Najlepiej sprawuje się w okresach przejściowych (wiosna, jesień). W kominkach z wkładami, sprawność wynosi nawet 80%. Możliwe jest wykonanie instalacji rozprowadzającej ciepłe powietrza po całym domu.
MIEJSCE NA KOMINEK Budowa jak najbliżej komina, tak aby na przewodzie dymowym było jak najmniej zagięć. Podczas planowania budowy kominka należy zwrócić uwagę na jego funkcjonalność i widok z jakiego będziemy go oglądać. Coraz częściej znajduje się on pośrodku pomieszczenia, tak aby można było go oglądać z wszystkich stron. Zasady lokalizacji są identyczne jak te stosowane dla kominka otwartego.
MIEJSCE I WYMIARY KOMINKA Kominek powinien znajdować się bezpośrednio pod kominem lub obok w niewielkiej odległości. Należy pamiętać, że straty ciepłą będą tym mniejsze im bliżej znajdzie się komin od naszego źródła ciepła. Minimalne wymiary przewodu dymowego:
– dla palenisk o wielkości otworu paleniska do 0,25 m2 wynosi:
Średnica 0,15 m lub wymiary 0,14 x 0,14 m
– dla palenisk o wielkości otworu paleniska powyżej 0,25 m2 wynosi:
Średnica 0,18 m lub wymiary 0,14 x 0,27 m
 
Miejsce i wymiary kominka są identyczne jak te stosowane dla kominka otwartego.
Najczęściej wybierany wkład to stalowy.
 
MONTAŻ I BUDOWA Dokładne i zgodne z zasadami wybudowanie kominka, gwarantuje nam długoletnią, prawidłową i bezpieczną pracę. Wykonanie najlepiej powierzyć fachowej i doświadczonej firmie. Spory ciężar kominka (500-1000 kg) znacznie obciąża fundament lub strop, dlatego też należy sprawdzić ich wytrzymałość. Tak jak w przypadku kominka otwartego, wykonanie prac najlepiej zlecić zaufanej firmie. Kominki zamknięte wymagają regularnych przeglądów i konserwacji.
SPOSÓB OGRZEWANIA W tym przypadku źródłem ciepła jest  promieniowanie z komory spalania. Dlatego też bardzo ważnym elementem jest płyta paleniska, czyli jego pozioma część. Im niżej będzie umieszczona, tym lepiej, ponieważ zimne powietrze dostanie się bezpośrednio do komory spalania. Dodatkową zaletą takiego rozwiązania jest łatwe czyszczenie. Kominki zamknięte ogrzewają zimne powietrze przepływające między korpusem wkładu kominkowego a elementami obudowy kominka. Ogrzane powietrze unosi się konwekcyjnie ku górnej części okapu, gdzie znajdują się wyloty, rozprowadzające ciepłe powietrze do innych pomieszczeń.
STEROWANIE PRACĄ KOMINKA Kominki otwarte mają ograniczoną możliwość regulacji prędkości spalania drewna, czyli swojej mocy grzewczej. Praktycznie jedynym regulatorem jest szyber – ruchoma klapa wykonana z ognioodpornego materiału. Umożliwia on regulowanie siły ciągu kominowego. Gdy kominek nie jest używany, klapę można zamknąć, w celu ograniczenia ucieczki ciepłego powietrza przez komin. Istotną zaletą zamkniętych kominków jest możliwość dokładnej regulacji ognia. W przedniej ściance wkładów i kaset znajdują się regulatory dopływu powietrza do spalania. Dzięki takiej funkcji możliwa jest zmiana prędkości spalania drewna, a tym samym mocy kominka. W górnej części korpusu wkładów i kaset znajduje się szyber, którym reguluje się siłę ciągu oraz kontroluje wydajność kominka.
DOPŁYW POWIETRZA Ten typ kominka praktycznie wysysa znaczną ilość powietrza z pomieszczenia. Zasysanie powietrze odbywa się całą powierzchnią otworu paleniska. Im jest ona większa, tym więcej powietrza z pomieszczenia zostaje wciągnięte do komina. W nowych szczelnych domach, kominki mogą powodować silne podciśnienie, a tym samym cofanie się dymu z komina do pomieszczenia. W celu uniknięcia takiej sytuacji należy doprowadzić bezpośrednio do kominka odpowiednią ilość świeżego powietrza z zewnątrz. Potrzebuje do spalania bardzo małą ilość powietrza, które należy doprowadzić wprost do paleniska lub możliwie blisko. Możliwym rozwiązaniem jest wyposażenie tego typu kominka we wloty powietrza do paleniska, do których podłącza się przewód z powietrzem z zewnątrz.
BEZPIECZEŃSTWO Wymaga szczególnej ostrożności. Posadzka tuż przed kominkiem musi być wykonana z niepalnych materiałów, tak aby strzelające iskry lub rozżarzone kawałki drewna nie spowodowały przypadkowego pożaru. Innym rozwiązaniem jest położenie przed paleniskiem dekoracyjnej płyty z blachy mosiężnej lub postawienie tuż przed paleniskiem ochronnych parawanów z gęstej siatki lub szkła żaroodpornego. Przedmioty łatwopalne należy ustawić w odległości około 1 metra od kominka. Nigdy nie można zostawiać palącego się kominka otwartego bez opieki. Gdy idziemy spać, również należy go ugasić. Przy prawidłowym zainstalowaniu kominka, możemy cieszyć się pełnym bezpieczeństwem podczas użytkowania. Należy jednak pamiętać o okresowych kontrolach. Bez obaw można zostawić bez opieki palący się kominek. Pomimo tego, należy zachować bezpieczną odległość materiałów łatwopalnych od kominka (może dojść do zaprószenia ognia, np. przy dokładaniu drewna).
USUWANIE POPIOŁU Duża ilość popiołu po spaleniu, to zdecydowany minus tego typu kominka. Zdecydowana większość kominków otwartych nie posiada popielnika, dlatego popiół należy usuwać ręcznie za pomocą szufelki do pojemnika. Czynność tą należy powtórzyć każdorazowo po każdym paleniu, w celu uniknięcia wdmuchiwania popiołu do pomieszczenia. Gdy nasz kominek posiada ruszt w płycie paleniska, możliwe jest umieszczenie pod nim szufladki lub instalacji pojemnika na popiół. Każdorazowo pozostaje o wiele mniej popiołu niż w kominku otwartym. W kominkach z wkładami możliwe jest rozwiązanie polegające zsypie popiołu do pojemnika znajdującego się na niższej kondygnacji. Ponadto część wkładów i kaset jest wyposażona w popielniki. Należy pamiętać, ze we wkładach i kasetach, najmniej popiołu pozostaje tam, gdzie spalanie odbywa się bez popielnika.
CZYM PALIĆ? Iglaste drewno zawiera dużo żywicy, dlatego też podczas spalania, znacznie zanieczyszcza kominek oraz komin. Dlatego tez najlepszym rozwiązaniem jest drewno liściaste (grab, buk, brzoza, klon, dąb), a jego wilgotność nie  powinna przekraczać 15%. W przeciwnym proces spalania będzie utrudniony, a komin będzie się szybciej zanieczyszczał. W celu uzyskania 10 kW mocy cieplnej potrzeba od 10 do 20 kg drewna, co czyni ten typ kominka mało ekonomicznym. W tym wypadku również najlepszym paliwem jest drewno liściaste o wilgotności nie przekraczającej 15%. Jednak do uzyskania 10 kW mocy cieplnej potrzeba go ok. 3,5kg.
W większości wkładów i kaset jako paliwo można używać brykietów z węgla brunatnego, a w niektórych przypadkach można palić nawet węglem kamiennym.
 

 

Autor:
Łukasz Sojczyński

Źródła:
„Budujemy Dom 2009”
www.ministajnia.pl