Przez energię odnawialną rozumie się taką energię, która uzyskiwana jest z naturalnych, powtarzających się procesów przyrodniczych.

Zalicza się do niej : energię słońca, wiatru, wody, zasoby geotermalne jak i stałą biomasę, biogaz oraz biopaliwa ciekłe.

OZE stanowi  alternatywę dla źródeł konwencjonalnych ( węgiel kamienny). Zasoby te uznawane są za niewyczerpalne, ponieważ uzupełniają się w naturalnych procesach zachodzących na Ziemi.
Dużym atutem tych niekonwencjonalnych źródeł jest nieszkodliwość dla środowiska związana ze zmniejszeniem emisji szkodliwych substancji m.in. CO2 do atmosfery. Polska będąc członkiem Unii Europejskiej zobowiązała się do wykonania pewnych zadań również w zakresie zwiększenia wykorzystania odnawialnych źródeł energii. Promowanie OZE odbywa się w trzech obszarach :
1)    energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii,
2)    ciepła i chłodu z odnawialnych źródeł energii
3)     bikomponentów wykorzystywanych w paliwach ciekłych i biopaliwach ciekłych.

W roku 2010 udział energii elektrycznej wytworzonej ze źródeł odnawialnych w krajowym zużyciu brutto energii ma wynieść 7,5%. Dla porównania ten sam wskaźnik w roku 2005 wyniósł 2,6%, zaś udział bikomponentów na rynku paliw używanych w transporcie w roku 2004 był na poziomie 0,3%. Do roku 2020 ma nastąpić wzrost udziału energii wytworzonej z odnawialnych źródeł w całkowitej wielkości wyprodukowanej energii w krajach UE do 20% a udział biopaliw w całkowitym zużyciu paliw transportowych do 10% . Założono również wzrost efektywności energetycznej do 20% a emisja CO2 do atmosfery w porównaniu z rokiem 1990 ma zostać zmniejszona o 20%. 

Istotną rolę we wspieraniu odnawialnych źródeł energii odgrywa tzw. system zielonych certyfikatów, który szerzej został opisany w ustawie z dnia 10 kwietnia 2007 roku – Prawo Energetyczne (Dz.U. z 2006 r. Nr 89, poz. 625 z późn. zm.) . Duże wsparcie w zakresie inwestowania w tą dziedzinę energetyki zapewnia UE powołując odpowiednie fundusze, których zadaniem jest  pomoc finansowa w zakresie rozwoju energetyki odnawialnej. W Polsce środki finansowe na ten cel można pozyskać z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej a także Wojewódzkich Funduszy Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Dodatkowo przedsiębiorcy z branży OZE mogą ubiegać się o dotacje na bieżące inwestycje oraz wdrażanie nowych technologii, a jednostki naukowe na badania związane z tą tematyką.

Uwarunkowaniami energetycznymi każdego kraju zajmuje się polityka energetyczna, która dla państw europejskich powinna być spójna z polityką energetyczną Unii Europejskiej. 10 listopada 2009 roku Rada Ministrów przyjęła uchwałę w sprawie Polityki Energetycznej Polski do 2030 roku. Przewiduje ona wyzwania energetyczne dla Polski do 2030 roku. Celem polityki energetycznej państwa jest :
•    Poprawa efektywności energetycznej;
•    Wzrost bezpieczeństwa dostaw paliw i energii;
•    Dywersyfikacja struktury wytwarzania energii elektrycznej poprzez wprowadzanie energetyki jądrowej;
•    Rozwój wykorzystania odnawialnych źródeł energii, w tym biopaliw;
•    Rozwój konkurencyjnych rynków paliw i energii;
•    Ograniczenie oddziaływania energetyki na środowisko.

W przypadku odnawialnych źródeł energii ustawa zakłada inwestycję w każdą gałąź tej dziedziny energetycznej:
1. Biomasa – wykorzystanie technologii pozwalających na jej zgazowanie oraz przetwarzanie na paliwa ciekłe; racjonalne korzystanie z biogazu pochodzącego z wysypisk śmieci, oczyszczalni ścieków i innych odpadów;
2. Energetyka wiatrowa – wykorzystanie tego niekonwencjonalnego źródła zarówno na lądzie jak i morzu;
3. Energetyka wodna – inwestycje w MEW ( Małe Elektrownie Wodne ) oraz w większe instalacje będącymi nieszkodliwymi dla środowiska;
4. Energia geotermalna – propagowanie pomp ciepła oraz wód termalnych;
5. Energia słońca – pozyskiwanie energii przy użyciu kolektorów słonecznych oraz systemów fotowoltaicznych.

W 2020 roku  polityka energetyczna zakłada wykorzystanie tych niekonwencjonalnych źródeł na poziomie 15%, a w roku 2030 – 20% .W dużym stopniu planuje się  wykorzystanie biopaliw, których udział w rynku paliw transportowych w roku 2020 ma wynieść 10% a w latach następnych przewiduje się większe korzystanie z biopaliw II generacji. Planowane inwestycje mają być wspierane środkami finansowymi pochodzącymi z odpowiednich funduszy. Do roku 2020 przewiduje się budowę w każdej gminie średnio jednej biogazowni, dodatkowo mają powstać  farmy wiatrowe na morzu. Energia pochodząca z OZE ma być zwolniona z akcyzy. Realizacja zamierzonych celów przyczyniłaby się przede wszystkim do zwiększenia bezpieczeństwa energetycznego państwa oraz do zmniejszenia emisji CO2 do atmosfery.

Według PEP ( Polish Energy Partners S.A. ) do 2030 roku najprężniej będzie się rozwijać energia wiatru. Będą wprowadzane technologie dzięki którym możliwa będzie budowa farm wiatrowych na morzu. W drugiej kolejności będzie biomasa – szczególnie układy kogeneracyjne , wykorzystujące odpady z produkcji rolniczej i komunalnej. Przełomem w energetyce wodnej będą małe elektrownie wodne, fotowoltaika  ze względu na duże koszty będzie się rozwijać w powolnym tempie, natomiast rozwój geotermii nastąpi w miarę doskonalenia rozwiązań technologicznych.

Polska dysponuje dużymi i zróżnicowanymi zasobami odnawialnych źródeł energii. Potencjał ekonomiczny odnawialnych zasobów energii wynosi 1 160 PJ, a praktyczne możliwości jego wykorzystania na 2020 r. oceniane są na 697 PJ. Istnieją jednak ograniczenia infrastrukturalne oraz przede wszystkim środowiskowe i przestrzenne, które zdecydowanie hamują wykorzystanie tego potencjału. Na koniec 2008 roku Polska osiągnęła 5,2% udziału OZE w bilansie energii pierwotnej.

 

Joanna Szeremeta

Źródła :

1)    Polityka energetyczna Polski do 2030 roku
2)    Ocena realizacji polityki energetycznej od 2005 roku
3)    Prognoza zapotrzebowania na paliwa i energię do 2030 roku
4)    Program działań wykonawczych na lata 2009 – 2012
5)    http://www.pepsa.com.pl/
6)    www.ieo.pl
7) http://www.mojeopinie.pl/pozyskiwanie_energii_ze_slonca_cz_3,3,1236787880