Ogrzewanie obiektów sakralnych to temat bardzo szeroki, dlatego też można mówić o całej dziedzinie ogrzewnictwa sakralnego. Z uwagi na to, że są to przeważnie obiekty zabytkowe sposób ich ogrzewania musi uwzględniać wiele czynników.

W przeszłości kościoły nie były ogrzewane  jednak postęp techniki, jak i wzrost potrzeby komfortu ludzi, sprawiły że co raz częściej stosuje się systemy grzewcze we wnętrzach tych obiektów. Badania wykazały że aż 85% tych obiektów ogrzewanych jest w sposób nieprawidłowy, co przekłada się na niszczenie elementów wystroju wnętrza czy zabrudzenia powierzchni.

Dobierając odpowiedni rodzaj ogrzewania należy zwrócić uwagę na to, że powinno ono być przyjazne ludziom, obojętne dla środowiska, nie szkodliwe dla zabytków jak i korzystne ekonomicznie. Na chwilę obecną istnieje kilka systemów grzewczych dla obiektów sakralnych. Są to : ogrzewanie ławkowe, nadmuchowe, promiennikowe czy podłogówka. Istnieje nawet możliwość ogrzewania konfesjonałów.

Fot. 1 Ogrzewanie ławkowe

 

Ogrzewanie ławkowe jest jednym ze sposobów ogrzewania elektrycznego. Dużą jego zaletą jest to, że jest niewidoczne. Montowane jest najczęściej pod ławkami lub nad klęcznikami. Nie wpływa negatywnie na zabytki, gdyż charakteryzuje się niską bezwładnością cieplną, czyli osiąga zadaną temperaturę zaraz po włączeniu. Ogrzewanie ławkowe służy do ogrzewania całości kościoła bądź wydzielonych stref. Cały system wykonany jest w taki sposób by liczba grzejników dopasowana była do liczby ławek. Jedną z odmian tego rodzaju ogrzewania jest zastosowanie drewnianych podestów z foliami grzewczymi, na których umieszczone są ławki. Płyty te stosowane są również w przypadku ogrzewania konfesjonałów.

Kolejnym systemem jest ogrzewanie nadmuchowe. Jest ono niskotemperaturowe i podobnie jak ogrzewanie ławkowe posiada niską bezwładność cieplna. Do jego zalet należy możliwość włączania wyłącznie w okresach kiedy jest najbardziej potrzebne, można je zakładać w obiektach zarówno istniejących jak i nowo powstałych.

Ogrzewanie nadmuchowe można rozpoznać po widocznych kratkach nadmuchowych. Ciepłe powietrze wytwarzane jest w piecu nadmuchowym , które następnie pod ciśnieniem transportowane jest do systemu kanałów, a następnie do wnętrza kościoła, gdzie wypływa przez kratki nawiewne. Źródłem ciepła może być kocioł zasilany dowolnym paliwem, bądź urządzenie elektrycznie. Na system ten najlepiej jest się zdecydować na etapie projektu, gdyż z łatwością można wówczas poprowadzić kanały w sposób niewidoczny, czy też ukryć kratki nawiewne.

Instalacja jest przyporządkowana dla konkretnego obiektu, a jej koszt jest zależny od powierzchni oraz źródła ciepła.

 

Fot.2 Ogrzewanie promiennikowe

Ogrzewanie promiennikowe stosowane jest wówczas, gdy nie ma możliwości zainstalowania konwencjonalnego systemu grzewczego. Jedynym jego wymogiem jest dostęp do źródła prądu. Zasada działania takiego promiennika jest bardzo prosta. Promienie podczerwieni przenikają przez powietrze nie ogrzewając. Ciepło odczuwalne jest wtedy, gdy napotkają one na swojej drodze jakiś obiekt. W pierwszej kolejności ogrzewani są ludzie, podłoga czy ściany a dopiero w drugiej kolejności podnosi się temperatura powietrza (spowodowana oddawaniem ciepła przez nagrzane obiekty). Ogrzewanie to stosowane jest w całym kościele lub w niektórych jego strefach, zapewnia korzystny rozkład temperatur a same promienniki mogą pracować w trybie zmiennym.

Coraz częściej stosowaną techniką jest jednak popularna podłogówka. W nowo wybudowanych kościołach jest to standardowy sposób ogrzewania który w połączeniu ze źródłem ciepła daje przyjemny komfort cieplny. Projekt tej instalacji wykonywany jest oddzielnie, a ilość położonych rurek zależny jest od ogrzewanej powierzchni. Źródłem ciepła może być kocioł zasilany różnymi paliwami choć najczęściej wybierany jest kocioł gazowy. Powierzchnia powinna być wówczas pokryta materiałem o dobrej przewodności cieplnej, stosuje się głównie kamień lub płytki ceramiczne. Dużą popularnością cieszy się granit.

Rodzaj zastosowanego ogrzewania uzależniony jest od rodzaju kościoła. Inne instalacje stosuje się w zabytkowych katedrach a jeszcze inne w kościołach nowych. Dużej rozwagi jak i uwagi wymaga ogrzewanie zakładane w kościołach drewnianych z uwagi na duże straty cieplne w nich występujące. Wiele zabytków sakralnych idzie również z duchem czasów dzisiejszych decydując się na odnawialne źródła energii. Popularne są pompy ciepła jak i kotły zasilane niekonwencjalnymi paliwami .

Autor: Joanna Szeremeta

Źródła:
http://www.termo-technika.com.pl/
http://www.systemy-werner.pl/
http://www.sacro.com.pl/