Z materiałów forum “Termomodernizacja 2005”, które odbyło się 22 lutego 2005 w Warszawie.

Liczba wniosków o premię termomodernizacyjną szczególnie wzrosła w latach 2003 i 2004 (dochodząc do 1400). Realizuje się także bardzo znaczną liczbę przedsięwzięć termomodernizacyjnych z wykorzystaniem niskooprocentowanych kredytów i pożyczki NFOŚ oraz z wojewódzkich, powiatowych, miejskich i gminnych funduszy ochrony środowiska, a także korzystając z różnych innych form ułatwiających finansowanie lub też realizując termomodernizację w całości z funduszy własnych. Pomimo tego znacznego ożywienia można oszacować, że dotychczas zaledwie w 3-4% budynków została wykonana termomodernizacja. Potrzebne jest więc dalsze zwiększenie corocznie podejmowanych przedsięwzięć.

Jednak pomimo niewielkich efektów ilościowych, system wspierania termomodernizacji miał duże znaczenie:

– upowszechniając przedsięwzięcia termomodernizacyjne, które weszły do normalnej powszechnej praktyki w gospodarce budynkami,

– wdrażając system opracowywania audytów energetycznych, jako niezbędnej wstępnej czynności, zapewniającej realizację przedsięwzięć w sposób ekonomicznie efektywny,

– tworząc środowisko audytorów energetycznych, powodując spowodowały wzrost świadomości społecznej w dziedzinie poszanowania i oszczędności energii.

Audyt energetyczny stał się dokumentem, którego przydatność została ogólnie akceptowana.

Audyty wykonuje się powszechnie także dla tych budynków, których termomodernizację wykonuje się bez korzystania z kredytu w trybie ustawy, a więc w przypadkach, gdy audyt prawnie nie jest wymagany.

Wykonanie audytu energetycznego w sposób zgodny z wymaganiami ustawy i rozporządzenia wykonawczego wymaga posiadania odpowiedniej wiedzy i umiejętności. Pośrednim efektem ustawy stało się więc powstanie nowego zawodu – audytora, jako doradcy energetycznego. W zawodzie tym pracuje już znaczącą grupa osób, które utworzyły swoją organizację zawodową – Zrzeszenie Audytorów Energetycznych.

Zostały także upowszechnione techniczne metody termomodernizacji, zwłaszcza w zakresie ocieplenia budynków i podnoszenia sprawności systemów grzewczych. W pewnym zakresie rozwinęły się także zastosowania kolektorów słonecznych, pomp ciepła, kotłów na biomasę, urządzeń kogeneracyjnych i in.

Termomodernizacja ma pozytywne skutki dla gospodarki narodowej. Zmniejszenie zapotrzebowania na energię jest korzystne dla środowiska (zmniejszenie emisji zanieczyszczeń przy zmniejszonym zapotrzebowaniu na energię), oraz dla bezpieczeństwa energetycznego Państwa, gdyż wpływa na zmniejszenie paliw z importu. Wydatki ponoszone przez budżet Państwa na wspieranie termomodernizacji w znacznej części powracają do kasy Państwa w formie podatków, a ponadto przedsięwzięcia termomodernizacyjne skutkują dodatkowymi miejscami pracy.

Mankamentem obecnej sytuacji jest brak monitorowania i rejestrowania efektów rzeczowych termomodernizacji, co nie tylko uniemożliwia pełną i dokładną ocenę tych efektów, ale też utrudnia możliwe ukierunkowywanie prowadzonych działań i korygowanie ewentualnych błędów systemu.

Przewidywane wprowadzenie systemu certyfikacji energetycznej budynków stworzy nowy impuls do rozwoju termomodernizacji, bowiem dążenie do uzyskania wyższej klasy budynku i wyższej jego wartości rynkowej będzie dla właścicieli dodatkowym argumentem do poprawienia jakości energetycznej budynku.

Ponieważ oceny jakości energetycznej dla certyfikacji energetycznej budynków będą opracowaniami wykonywanymi w znacznej części na podstawie tych samych norm i zasad metodycznych, które są stosowane w audytach energetycznych przygotowujących termomodernizację, byłoby uzasadnione, żeby te dwa rodzaje opracowań były wykonywane przez tych samych specjalistów.

Na rozwój termomodernizacji wpłynie wprowadzenie certyfikacji energetycznej budynków, gdyż właściciele budynków będą dążyć do uzyskania wysokiej klasy jakości energetycznej, co wiązać się będzie z termomodernizacją.

Termomodemizacja powinna wejść w nową fazę, w której stawiane będą wyższe niż dotychczas wymagania poziomu energooszczędności. Można się spodziewać podwyższonych wymagań izolacyjności termicznej i przewidywać, że coraz częściej właściciele modernizowanych budynków będą dążyli do osiągnięcia jeszcze niższych strat ciepła przez przenikanie, niż to będzie wymagane w przepisach. Powinien też nastąpić przełom w dziedzinie modernizacji wentylacji pomieszczeń. Standardem powinna stać się wentylacja regulowana, automatycznie dostosowana do zmieniających się potrzeb, a więc co najmniej wentylacja hybrydowa z automatycznymi nawiewnikami lub wentylacja nawiewno – wywiewna z odzyskiwaniem ciepła.

Powinno się zwiększać wykorzystanie energii ze źródeł odnawialnych i nowoczesnych urządzeń. Wprowadzane będą także nowe rozwiązania systemów grzewczych, a także coraz więcej urządzeń automatycznego sterowania.

Wg dokonanej przez Najwyższą Izbę Kontroli w działaniu systemu wspierania termomodernizacji, stwierdzono pewną liczbę nieprawidłowości w wykonanych audytach i w realizacji przedsięwzięć, (procent odrzucanych przez weryfikacje audytów utrzymuje się na poziomie ponad 10%) jednak ogólna ocena jest pozytywna.

Przedstawiciele Banku Gospodarstwa mówią o szybkim wzroście zainteresowania premią termomodernizacyjną, który spowodował w końcu 2005 roku wyczerpanie funduszy i zahamowanie rozpatrywania wniosków.

Z inicjatywy i pod nadzorem Ministerstwa Infrastruktury odbyła się akcja edukacyjno – informacyjna, wspierającą system termomodernizacji. Uruchomiona i realizowana przy udziale wielu stowarzyszeń branżowych i banków akcja obejmowała wydanie w masowych nakładach i upowszechnienie w całym kraju broszur, ulotek i plakatów dotyczących termomodernizacji.

Obecnie prowadzone są prace przygotowujące system ubezpieczeń audytorów od odpowiedzialności cywilnej (w związku z np. niewielką efektywnością podejmowanych przedsięwzięć, o których częściowo decydują) z tytułu wykonywania czynności audytora.