Po dobrym pierwszym kwartale 2017, także drugi kwartał 2017 był kontynuacją dobrego trendu w branży instalacyjno-grzewczej. Według ocen praktycznie wszystkich opinii, które dotarły do SPIUG, na temat rozwoju tego rynku, nastąpiły wzrosty rynku, zarówno ilościowe, jak także wartościowe – oceniane jak zwykle różnie w zależności od grupy produktowej, grupy odbiorców czy regionów Polski. Ogólnie panował optymizm praktycznie u wszystkich respondentów. Można przyjąć, że dobra sytuacja w branży instalacyjno-grzewczej jest pochodną dobrych wyników budownictwa mieszkaniowego w poprzednich kilkunastu miesiącach. W końcu podniósł się poziom inwestycji, a także ilość udzielanych kredytów. W dalszym ciągu widać wzrosty sprzedaży mieszkań za gotówkę, jako lokaty kapitału. W ten sposób prywatni inwestorzy ograniczają ryzyko trzymania pieniędzy w banku z uwagi na raczej dość niepewną przyszłość zarówno na rynku wewnętrznym, jak także w skali międzynarodowej.

Ogólna sytuacja gospodarcza

W czerwcu 2017 odnotowano 4,5% wzrost produkcji sprzedanej przemysłu w Polsce w porównaniu do czerwca ubiegłego roku. Po wyeliminowaniu czynników o charakterze sezonowym, produkcja sprzedana przemysłu w Polsce była wyższa o 6,7% w porównaniu do czerwca 2016 roku. W całym II kwartale 2017 roku miała miejsce stabilna tendencja wzrostowa, sumarycznie nieco wyższa niż w II kwartale 2016. Lepiej jak w poprzednim kwartale wygląda sprawa z wynikami w branży budowlano – montażowej. W ciągu całego II kwartału 2017 roku wzrosty były także stabilne i odnotowano tutaj w czerwcu, po wyeliminowaniu czynników o charakterze sezonowym, wzrost aż o 12,9% w stosunku do czerwca 2016 roku, kiedy odnotowano spadek na poziomie 13,3%. Wzrosty w branży budowlano – montażowej można tłumaczyć uruchomieniem szeregu inwestycji infrastrukturalnych we wcześniejszych miesiącach. Trzeba tutaj przypomnieć, że w analogicznym okresie zeszłego roku, wartość rynku budowlanego zanotowała spadek o 12,5%. Wzrost jest zjawiskiem optymistycznym, ale kondycja rynku budowlanego nie osiągnęła jeszcze poziomu sprzed 2-3 lat.

W stosunku do czerwca ubiegłego roku, wzrosty produkcji odnotowano we wszystkich działach budownictwa, przy czym w podmiotach, których podstawowym rodzajem działalności jest wykonywanie obiektów inżynierii lądowej i wodnej – o 27,4%, w jednostkach w zajmujących się głównie robotami budowlanymi specjalistycznymi – o 4,0%, a w specjalizujących się we wznoszeniu budynków – o 1,2%.

Uzupełniając ogólne statystyki makroekonomiczne, należy dodać, że ceny produkcji budowlano – montażowej w czerwcu 2017 roku spadły o 0,1% w porównaniu do grudnia 2016 i są o 0,2% wyższe w porównaniu do czerwca 2016 roku.

Płatności

Ważnym czynnikiem rynkowym, zarówno w branży budowlanej jak i w branży instalacyjno – grzewczej, jest sytuacja w regulowaniu płatności za dostawy i wykonane usługi. Według danych Euler Hermes, w I kwartale 2017 roku, liczba upadłości firm wzrosła o 15%. Według tego samego źródła, sytuacja w budownictwie wygląda na bardziej stabilną w porównaniu do poprzedniego roku, ale jest w dalszym ciągu skrajnie zmienna w zależności od miesiąca czy innego przyjętego okresu. Stąd rodzi się pytanie, w jakim stopniu rozwój inwestycji budowlanych jest stymulowany realnym napływem środków finansowych na ten cel, a na ile oczekiwaniami inwestorów i wykonawców, że takie środki napłyną. Należy zwrócić uwagę na to, że ok. 35 – 40% firm które mają problemy z wypłacalnością, to właśnie firmy z branży budowlanej. Wskazuje to, że dostawcy wszelkiego rodzaju produktów dla budownictwa finansują te inwestycje, o czym świadczy przewyżka ich obrotów nad wartością sprzedaży produkcji budowlanej. Dlatego niepokoić mogą znowu pojawiające się zatory płatnicze w branży.

Budownictwo mieszkaniowe

Budownictwo mieszkaniowe w II kwartale 2017, jak i całym I półroczu 2017 roku, kontynuowało swoją dobra passę z poprzednich kwartałów, co ma bezpośrednie przełożenie na sytuację w branży instalacyjno-grzewczej. Wyższa niż w analogicznym okresie roku poprzedniego okazała się zarówno liczba mieszkań oddanych do użytkowania, jak i liczba inwestycji, na których budowę wydano pozwolenia oraz ilość mieszkań, których realizacje się rozpoczęły. Według danych podanych przez GUS, w I półroczu 2017 roku wydano pozwolenia lub dokonano zgłoszenia z projektem budowlanym na budowę ponad 130,6 tyś. mieszkań, co stanowi 33,2% więcej niż w analogicznym okresie ubiegłego roku. Pozytywne liczby dotyczą także mieszkań które oddano do użytku i których budowę rozpoczęto. W tym okresie oddano do użytkowania ponad 78,2 tyś. mieszkań, co stanowi o 6,1% więcej niż w I półroczu 2016 r. Wzrosła również liczba mieszkań, których budowę rozpoczęto – do ponad 106 tyś., czyli o 22,9% w porównaniu do analogicznego okresu 2016 roku, kiedy ten wzrost wyniósł 7,8%.

źródło: Shutterstock

Inwestorzy indywidualni

Tradycyjnie, największy udział wynoszący ok. 50,4% w ogólnej liczbie mieszkań oddanych do użytkowania, mieli inwestorzy indywidualni, którzy w I półroczu 2017 r. oddali do użytkowania ponad 39,4 tyś. mieszkań, co jest o 6,6% więcej niż w I półroczu 2016 roku. W tej grupie inwestorów, w porównaniu z I półroczem 2016 r. odnotowano wzrost do ponad 56,5 tyś. liczby mieszkań, na których budowę wydano pozwolenia lub dokonano zgłoszenia z projektem budowlanym, co stanowi o 21,3% więcej, wobec przyrostu w analogicznym okresie ubiegłego roku, który wyniósł 12,3%.

W I półroczu 2017 roku, w grupie inwestorów indywidualnych wzrosła również liczba mieszkań, których budowę rozpoczęto – do ponad 49,9 tyś. mieszkań, co stanowi wzrost o 19,9% w porównaniu do wzrostu o 7,3% rok wcześniej.

Deweloperzy

W I półroczu 2017 roku, deweloperzy oddali do użytkowania ponad 37,4 tyś. mieszkań tj. o 7,6% więcej niż w analogicznym okresie 2016 r., kiedy notowano wzrost o 45,5%. Udział deweloperów wyniósł 47,8% ogólnej liczby mieszkań oddanych do użytkowania. Deweloperzy uzyskali także pozwolenia na budowę ponad 71,8 tyś. mieszkań, co stanowi o 44,5% więcej niż w analogicznym okresie 2016 roku, kiedy notowano wzrost o 13,4%. W grupie deweloperów odnotowano w I półroczu 2017 roku także wzrost liczby mieszkań, których budowę rozpoczęto, do ponad 53,7 tyś., co stanowi wzrost o 26,1% (wobec wzrostu w I półroczu 2016 roku o 6,0%).

Spółdzielnie mieszkaniowe

Spółdzielnie mieszkaniowe w I półroczu 2017 r. oddały do użytkowania 759 mieszkań, wobec 1016 mieszkań przed rokiem, co stanowi spadek o 15,3%. Wzrosła liczba mieszkań, na których budowę wydano pozwolenia – do 869, wobec 461 mieszkań w roku poprzednim, co stanowi wzrost o 88,5%. Spadła liczba mieszkań, których budowę rozpoczęto – do 1060, wobec 1081 mieszkań przed rokiem, co stanowi spadek na poziomie ok. 2%.

Pozostali inwestorzy

Pozostali inwestorzy, czyli budownictwo komunalne, społeczne czynszowe i zakładowe, oddali do użytkowania w I półroczu 2017 r. łącznie 655 mieszkań, wobec 966 mieszkań przed rokiem, co stanowi spadek o ok. 32,2% w porównaniu do porównywalnego okresu 2016 roku. W tej grupie inwestorów liczba mieszkań, na których budowę wydano pozwolenia wzrosła odpowiednio – do 2065, wobec 1800 przed rokiem, co stanowi wzrost o 14,7% i których budowę rozpoczęto do 1249, wobec 920 w roku poprzednim, co daje ponad 35,8% wzrost.

Jak widać po wynikach, praktycznie w każdej grupie inwestorów, którzy tradycyjnie ciągnęli rynek budownictwa mieszkaniowego sytuacja jest w dalszym ciągu niezła. Daje się zauważyć pewne odbicie dynamiki wzrostu w prawie każdej kategorii realizacji inwestycji, co przekłada się na korzystna koniunkturę w branży instalacyjno-grzewczej.

Statystyki dla województw

W pierwszym półroczu 2017 r. wzrost liczby mieszkań oddanych do użytkowania odnotowano w dziesięciu województwach, w tym: w województwie warmińsko – mazurskim – o 28,7%, pomorskim – o 40,3%, wielkopolskim – o 23,2%. Spadek liczby mieszkań oddanych do użytkowania w 2017 roku wystąpił w sześciu województwach, w tym: w województwie dolnośląskim o 12,0%, w województwie podkarpackim i mazowieckim o 6,1%, województwie lubuskim o 4,8%.

W I półroczu 2017 r. wzrost liczby mieszkań, na realizację których wydano pozwolenia lub dokonano zgłoszenia z projektem budowlanym odnotowano w trzynastu województwach: największy w zachodniopomorskim o ponad 67%, w warmińsko-mazurskim – o 60% i małopolskim o 53,9%. Spadek o 22,3% liczby mieszkań w tej kategorii miał miejsce tylko w woj. opolskim, świętokrzyskim o 8,8% i lubelskim o 0,4%. W woj. mazowieckim wydano o 35,8% więcej pozwoleń lub dokonano zgłoszeń z projektem budowlanym niż w analogicznym okresie 2016 roku.

Wzrost liczby mieszkań, których budowę rozpoczęto w I półroczu 2017 r. odnotowano we wszystkich województwach: w tym największe w podlaskim – o 49,6%, warmińsko-mazurskim– o 56,2% i pomorskim – o 45,6%. W województwie mazowieckim wzrost liczby mieszkań, których budowę rozpoczęto był na poziomie 13,3% w porównaniu do analogicznego okresu 2016 roku.

Autor raportu:

Janusz Starościk, Prezes Zarządu SPIUG