Istotą centralnego wodnego ogrzewania jest to iż gorąca woda ogrzana w kotle zasila, za pomocą orurowania, grzejnik i po oddaniu ciepła wraca do kotła. Rozprowadzanie wody w instalacji może się odbywać na kilka sposobów.

Jeśli chodzi o położenie głównego przewodu rozdzielczego wyróżniamy systemy z rozdziałem górnym lub dolnym.

rozdział górny, dwururowy, źródło ciepła na dachu

system dwururowy

Rozdział górny polega na tym, że woda transportowana jest pionem do najwyższego punktu instalacji, tam następuje rozgałęzienie instalacji i doprowadzenie ciepłej wody do kolejnych grzejników (zasilanie z góry na dół)  Rozdział górny spotykany jest w starych instalacjach CO, lub w sytuacji gdy kotłownia znajduje się na poddaszu.
system jednorurowy

Bardziej popularny jest rozdział dolny – przewód zasilający i przewód powrotny położony jest poniżej grzejników ( w podłodze, lub stropie piwnicy) Od przewodu zasilającego odchodzą w górę piony do kolejnych grzejników. System ten ma mniejsze straty ciepła.

Jeśli chodzi o sposób prowadzenia przewodów również istnieją dwa zasadnicze przypadki- systemy jednorurowe i dwururowe.
System jednorurowy-  Woda grzewcza przepływa z jednego grzejnika do kolejnego ( grzejniki połączone szeregowo tworzą obieg grzewczy) Woda zasilająca kolejny grzejnik w szeregu jest znacznie chłodniejsza, gdyż oddała ciepło w pierwszym grzejniku. Coraz niższe temperatury zasilania sprawiają, że dalsze grzejniki powinny mieć większą powierzchnię aby osiągną tę samą moc. Kolejną wadą jest fakt, że wzajemnego oddziaływania grzejników na siebie – odcięcie pojedynczego grzejnika powoduje zmianę mocy pozostałych grzejników. Systemy jednorurowe wymagają dużo mniejszego zużycia rur, również mniej szczelin i otworów w stropie. Przewody zasilające mogą być prowadzone poziomą bądź pionowo.

System dwururowy- do każdego grzejnika woda dopływa przewodem zasilającym, a po schłodzeniu wraca do kotła przewodem powrotnym. Temperatura wody zasilającej jest podobna dla każdego grzejnika, zatem grzejniki tej samej wielkości osiągają te same moce grzewcze. Zaletą jest, że grzejniki nie oddziaływują wzajemnie na siebie, odcięcie jednego nie zmienia osiąganej mocy pozostałych.

układ Tichelmanarozdział górny, system dwururowy

Szczególnym przypadkiem systemu dwururowego jest tzw układ Tichelmanna. System ten wymaga zastosowania większej ilości rur i dlatego jest droższy. Każdy grzejnik w instalacji ma podobną długość przewodów (tzn suma długości rur zasilania i powrotu dla każdego grzejnika jest zbliżona.) Grzejnik znajdujący się blisko źródła ciepła ma krótki przewód zasilający, ale za to długi przewód powrotny, grzejnik znajdujący się daleko od kotła ma długi przewód zasilający i krótki powrotny. Dzięki takiemu rozwiązaniu grzejniki rozgrzewają się jednocześnie, gdyż straty ciśnienia na każdym przyłączu są takie same.

  Autor: Agnieszka Knaperek

Źródło:
Systemy centralnego ogrzewania i wentylacji – Poradnik dla projektantów i instalatorów