Wentylacja mechaniczna opiera swoje działanie na wentylatorach wbudowanych w kanały wentylacyjne. W zależności od kierunku przepływu powietrza, a także stosunku ilości powietrza nawiewanego i wywiewanego, wyróżniamy kilka rodzajów wentylacji mechanicznej.

Wentylacja mechaniczna – podział podstawowy

W podstawowym podziale systemów, możemy wyróżnić następujące:

  • wywiewną – w której rolą wentylatorów jest usuwanie powietrza przez kanały wywiewne, powietrze świeże trafia do budynku w sposób naturalny,
  • nawiewną – gdzie napływ powietrza wspomagany jest pracą wentylatorów, natomiast jego wywiew zachodzi naturalnie,
  • nawiewno – wywiewną – gdzie mamy możliwość wspomagania zarówno nawiewu jak i usuwania powietrza z pomieszczeń.

Wentylacja może być realizowana w sposób ogólny – w całości pomieszczenia lub budynku, ewentualnie miejscowo – kiedy usuwamy zużyte powietrze np. w miejscu wydzielania się zanieczyszczeń.

Zgodnie ze sztuką, w budynkach mieszkalnych nawiew powietrza stosuje się w pokojach, kanały wywiewne natomiast umieszczane są w pomieszczeniach tj. kuchnia, łazienka, toaleta i garderoba.

Nadciśnienie i podciśnienie

Korzystając z wentylacji mechanicznej możemy z powodzeniem kontrolować ilości powietrza nawiewanego i wywiewanego. W ten sposób możemy modelować przepływ powietrza w budynku – generując w wybranych pomieszczeniach nadciśnienie, w innych natomiast podciśnienie.

Nadciśnienie otrzymujemy, gdy dostarczamy do pomieszczenia więcej powietrza niż go usuwamy. Niewielkie nadciśnienie jest przydatne w pomieszczeniach, które chcemy zabezpieczyć przed dostaniem się zanieczyszczonego powietrza z zewnątrz. Znakomitym przykładem jest tutaj sala operacyjna, w której należy utrzymać najwyższe standardy higieny.

Podciśnienie uzyskujemy na odwrót – więcej powietrza jest wywiewane niż dostarczane. Przykładem może być tutaj restauracyjna kuchnia. Aby uniknąć wydostawania się mieszanki zapachów na salę restauracji, w kuchni należy wygenerować podciśnienie. W ten sposób zagwarantowany zostanie prawidłowy kierunek przepływu powietrza.

Trzecią opcją jest wentylacja mechaniczna zrównoważona, w której ilość powietrza nawiewanego jest równa ilości powietrza wywiewanego. W takiej sytuacji w pomieszczeniu ciśnienie jest takie samo jak w najbliższym otoczeniu. Jest to system powszechny, stosowany w budynkach mieszkalnych i standardowych budynkach użyteczności publicznej.

wentylacja mechaniczna

źródło: Shutterstock

Odzysk ciepła

Wentylacja mechaniczna nawiewno – wywiewna, poza kontrolą ilości powietrza w pomieszczeniu, umożliwia nam także odzysk ciepła. Pozwalają na to urządzenia zwane rekuperatorami. Są to wymienniki ciepła, w których zużyte powietrze usuwane z pomieszczenia oddaje ciepło świeżemu powietrzu napływającemu z zewnątrz. Strugi powietrza nie mieszają się.

Najpopularniejszym przykładem rekuperatora jest wymiennik krzyżowy. Składa się on z kilku małych, ułożonych równolegle płyt, pomiędzy którymi prostopadle do siebie przepływają dwa strumienie powietrza – zużyte i świeże. Ruch powietrza generują dwa wentylatory – po jednym na kanale nawiewnym i wywiewnym. Ponadto powietrze jest filtrowane. Sprawność wymiennika krzyżowego to zwykle 50 – 70%.

Najnowocześniejszym rozwiązaniem są wymienniki przeciwprądowe. Ich konstrukcja przypomina nieco wymienniki krzyżowe, ale strugi powietrza przepływają równolegle do siebie, w przeciwnych kierunkach. W efekcie maksymalizujemy odzysk ciepła, osiągając sprawności nawet ok. 95%.

Zupełnie innym sposobem na odzysk ciepła jest recyrkulacja powietrza zużytego. Polega ona na zawracaniu w komorze mieszania części powietrza wywiewanego z pomieszczenia. Zostaje ono zmieszane z powietrzem świeżym, co pozwala odzyskać część ciepła lub chłodu z pomieszczenia. Dodatkowo mamy częściowy wpływ na wilgotność i skład powietrza. Ilość powietrza zawracanego zależy od jego parametrów, a także wymagań higienicznych. W domach jednorodzinnych jest to rozwiązanie spotykane bardzo rzadko.

6 zalet wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła

Opracowano na podstawie: wentylacja.org.pl

Redakcja Termomodernizacja