Branża audytorska w kryzysie przez program Czyste Powietrze?

• Branża audytorska mierzy się z presją formalną, częstymi zmianami i brakiem stabilności. Coraz więcej specjalistów rozważa odejście z zawodu, co może osłabić cały sektor.
• Błędy z przeszłości i dumping cenowy dodatkowo pogłębiają problemy rynku. Spadek zaufania i jakości usług to realne zagrożenie dla rozwoju audytów energetycznych w Polsce.
• Eksperci wskazują, że bez przewidywalnych zasad i ciągłości programów wsparcia trudno będzie utrzymać zaangażowanie audytorów. Stabilność i jasne regulacje są kluczowe dla przyszłości branży.

Część ekspertów przyznaje, że rynek wciąż działa, ale coraz wyraźniej widać narastające napięcie wśród specjalistów. Liczne zmiany, wymogi formalne i presja ze strony instytucji powodują, że audytorzy nawet zmieniają branżę. To bardzo trudna sytuacja, ponieważ są niezwykle ważni w procesie termomodernizacji. Sprawdźmy, co o kondycji rynku audytów energetycznych sądzą sami zainteresowani.

“Ogólną kondycję branży audytorskiej oceniamy raczej dobrze, jednak zauważalne są negatywne nastroje wśród audytorów, co długoterminowo może wpłynąć na pogorszenie sytuacji w branży. Ilość zmian narzuconych przez Narodowy Fundusz może być przytłaczająca, więc zauważa się że wielu rzetelnych audytorów decyduje się na zmianę branży.  Wojewódzkie Fundusze, coraz częściej wymagają od audytorów absurdalnych oświadczeń w różnych kwestiach, co rodzi obawy że cała odpowiedzialność za decyzje instytucji może być przerzucona na audytorów” – ocenia Aleksandra Dąbrowska-Ryż z firmy Energetyczny Projekt.

Błędy z przeszłości, zawieszona premia i problemy z programem Czyste Powietrze

Źródeł dzisiejszych problemów można szukać także w przeszłości. Brak odpowiednich wymogów dla audytorów, zbyt duża swoboda w kwalifikacjach i niska kontrola jakości – to wszystko sprawiło, że na rynku pojawiło się wielu przypadkowych wykonawców. Jak podkreślają eksperci, dawne zaniedbania wciąż mają realny wpływ na wizerunek i kondycję branży.

“W starej wersji programu było źle – brak wymogu wpisu do MRiT dla osób uprawnionych do wykonywania audytów stworzyło wielu nierzetelnych i nie mających pojęcia o inżynierii "audytorów", którzy traktowali program jako skok na kasę. Przerwa w programie była swego czasu czystką, podczas której nawet doświadczeni specjaliści przebranżowili się np. na świadectwa energetyczne, bo zostali odcięci od głównego źródła dochodów” – wskazuje Miłosz Gryszka z firmy Audyteko.

Dziś rynek audytorski funkcjonuje w dużej mierze w oparciu o programy wsparcia. Gdy wstrzymano przyjmowanie wniosków o premię termomodernizacyjną, a zainteresowanie programem Czyste Powietrze zaczęło spadać – rynek gwałtownie odczuł skutki tej decyzji. 

“Obecna kondycja branży audytorskiej niestety nie wygląda najlepiej. Rynek audytów energetycznych w Polsce opiera się w dużej mierze na programach wsparcia, takich jak Czyste Powietrze czy premia termomodernizacyjna. Tymczasem przyjmowanie wniosków o premię zostało wstrzymane, a zainteresowanie Czystym Powietrzem znacząco spadło. To sprawia, że nad branżą audytorską zawisły czarne chmury” – uważa Damian Mszyca z firmy JK-Projekt.

• Zobacz również: Przesada czy konieczność? Obowiązkowa wizja lokalna w programie Czyste Powietrze

Dumping cenowy, czyli stary problem branży audytorskiej

Nie bez znaczenia są też błędy popełniane przez samych audytorów. Coraz częściej obserwuje się zjawisko zaniżania stawek tylko po to, by zdobyć zlecenie. Efekt? Obniżenie jakości usług i dalszy spadek zaufania do zawodu. 

“Z naszej perspektywy patrząc (a specjalizujemy się w świadectwach energetycznych) branża ma się coraz gorzej i to na własne życzenie. Audytorzy samodzielnie zaniżają stawki swoich usług, żeby tylko pozyskać klientów, spada jakość usług. Audytorzy na Czystym Powietrzu mają "gwarantowaną" stawkę za audyt, zatem w tym przypadku problem dumpingu nie występuje, ale atrakcyjność i zaufanie do programu też bardzo spadło, co widać po liczbie chętnych beneficjentów do nowej odsłony programu” – komentuje Miłosz Gryszka z firmy Audyteko.

I na koniec krótkie, ale treściwe podsumowanie całego tematu.

“Branża audytorska niestety jest bardzo niestabilna – kondycję oceniłbym negatywnie” – podsumowuje firma GEnergia.

Z wypowiedzi ekspertów wyłania się złożony obraz – branża audytorska znalazła się dziś na rozdrożu. Niektórzy przedstawiciele rynku oceniają jej kondycję umiarkowanie dobrze, wskazując na wciąż istniejący potencjał i zaangażowanie wielu rzetelnych specjalistów. Inni zwracają jednak uwagę na narastające problemy – niestabilność, presję formalną, nadmiar zmian i spadek zaufania do zawodu. W efekcie coraz trudniej mówić o poczuciu stabilności w branży. Choć na rynku wciąż działają doświadczeni i odpowiedzialni audytorzy, bez przewidywalnych warunków i jasnych zasad trudno będzie utrzymać wysoki poziom jakości usług oraz zainteresowanie tą profesją.

Opracowanie własne.