Co zrobić ze zużytym styropianem? Mogą go zjeść robaki!
Wiele osób negatywnie nastawionych do termomodernizacji podnosi argument, że późniejsza utylizacja styropianu jest problematyczna, więc nierozsądnie jest go tyle wykorzystywać. Te osoby pomijają jednak kilka ważnych aspektów, w tym fakt, że odkryto robaki, które go zjadają. Jaka tajemnica kryje się za tym zjawiskiem? Naukowcy już wiedzą.
Michał Jakubiec
Podziel się
- Odpady styropianowe to spory problem, którego źródłem są nie tylko ocieplenia budynków.
- Odkryto, że larwy chrząszcza z rodziny Alphitobius mogą przeżuwać styropian i pomóc w jego utylizacji.
- Naukowcy odkryli, że odpowiedzialne za ten proces są bakterie. Ich wyizolowanie i hodowla może stworzyć technologię pozbywania się odpadów ze styropianu na szeroką skalę!
Ocieplenie domu styropianem, jak i innymi materiałami izolacyjnymi, może w prosty sposób zmniejszyć zapotrzebowanie na ciepło w budynku. Zdarza się, że niechętni wobec termomodernizacji obserwatorzy rynku podnoszą argument, jakoby późniejsza utylizacja styropianu była bardzo trudna. Jest w tym ziarnko prawdy. Dlaczego? Ponieważ jest on lekki, a jednocześnie zajmuje dużo miejsca, co utrudnia transport i przechowywanie. Ponadto styropian jest materiałem trudno degradowalnym, co oznacza, że rozkłada się przez setki lat, a procesy recyklingu są kosztowne i wymagają specjalistycznych technologii. Często zawiera też zanieczyszczenia, które utrudniają jego ponowne przetworzenie.
Poza tym po instalacji styropianu jest on niejako zmagazynowany w budynku przez wiele lat – aż do rozbiórki lub ewentualnej modernizacji. Patrząc globalnie, jest wiele czasu, aby rozwinęła się technologia, a raczej sposób pozbywania się styropianu, który odkryto w Kenii. Mowa o zjadających styropian robakach.
Robaki zjedzą odpady styropianowe?
Mowa o gatunku chrząszcza z rodziny Alphitobius, a właściwie o larwach pleśniakowca lśniącego. Zespół badawczy z Kenii odkrył, że ten gatunek jest w stanie przeżuć i zutylizować tworzywa sztuczne. Badacze z Międzynarodowego Centrum Fizjologii i Ekologii Owadów podkreślają jednak, że chrząszcz ten może należeć do innego podgatunku – trwają ustalenia.
Blok styropianu przed rozpoczęciem karmienia (A), blok styropianu po 30 dniach karmienia i konsumpcji polistyrenu (B), larwy żywiące się dietą składającą się z polistyrenu i otrębów (C), larwy żywiące się wyłącznie polistyrenem (D).
Źródło: Scientific Reports
Okres larwalny chrząszcza trwa od 8 do 10 tygodni. Występuje głównie w sąsiedztwie drobiu, czyli w kurnikach i brojlerniach, w których jest ciepło, a robaki mają zapewnione stałe źródło pożywienia. Takie warunki są idealne do jego rozwoju i rozmnażania.
Jak przeprowadzono badanie?
Naukowcy przeprowadzili miesięczne badanie, karmiąc larwy polistyrenem, otrębami lub ich mieszanką. Larwy na diecie mieszanej przeżywały dłużej i skuteczniej rozkładały polistyren, co wskazuje na kluczową rolę składników odżywczych. Dieta wyłącznie polistyrenowa umożliwiała przetrwanie, ale nie zapewniała optymalnej wydajności. W trakcie badania larwy rozłożyły około 11,7% podanego plastiku. Dlaczego jest to w ogóle możliwe? Badacze twierdzą, że owady mogą zjadać polistyren, ponieważ składa się on głównie z węgla i wodoru, co może zapewnić im źródło energii.
Bakterie jelitowe
Analiza jelit obiektów badawczych wykazała zmiany w składzie bakterii w zależności od diety, co pozwala zidentyfikować mikroby aktywnie uczestniczące w degradacji plastiku. U larw karmionych polistyrenem dominowały bakterie takie jak Proteobacteria, Firmicutes, Kluyvera, Lactococcus, Citrobacter i Klebsiella, produkujące enzymy zdolne do trawienia tworzyw sztucznych. Odkrycia sugerują, że chrząszcze z rodzaju Alphitobius nie trawią plastiku samodzielnie, lecz dzięki adaptującym się bakteriom jelitowym. Wyizolowanie tych mikroorganizmów i enzymów może umożliwić opracowanie metod biodegradacji plastiku na dużą skalę. To pozwala wierzyć w niezwykły przełom w przetwarzaniu tworzyw sztucznych, w tym styropianu, którego źródłem są nie tylko płyty izolacyjne.
To nie pierwsze takie odkrycie. Inne robaki również zjadają tworzywa sztuczne
Niektóre owady, takie jak mączniki młynarki (Tenebrio molitor) i drewnojady (Zophobas morio), potrafią rozkładać plastik dzięki bakteriom w jelitach. Badania skupiające się na rodzimych afrykańskich gatunkach, takich jak kenijski chrząszcz, są szczególnie ważne ze względu na lokalne warunki środowiskowe i możliwość odkrycia nowych rozwiązań w walce z zanieczyszczeniem plastikiem, które w Afryce staje się coraz większym problemem.
Zdolność tych owadów do rozkładu polistyrenu wskazuje na ich potencjał w redukcji trudnych do przetworzenia odpadów. Przyszłe badania mogą wyizolować konkretne bakterie i enzymy odpowiedzialne za degradację, z możliwością ich masowej produkcji. Planowane są również analizy innych rodzajów plastiku oraz strategii zdrowotnych dla owadów i wykorzystania ich biomasy w paszach.
Źródło: theconversation.com, rfi.fr, livescience.com
