Czym będziemy ogrzewać domy w przyszłości? EPBD dopuszcza cztery sposoby

Zdarzają się przypadki, że sens rozwoju technologii pomp ciepła jest poddawany krytyce. Często wówczas podnoszony jest argument, że niemożliwe jest stworzenie ogrzewnictwa opartego tylko i wyłącznie na energii elektrycznej. Często z oznakami niechęci można spotkać się w internecie na różnego typu forach dyskusyjnych czy w sekcjach komentarzy, a źródła opresji nieraz doszukuje się w instytucjach unijnych. Spieszymy więc z wyjaśnieniem, że dyrektywa o charakterystyce energetycznej budynków (EPBD) dopuszcza więcej niż jedną technologią ogrzewania budynków, które na naukowej podstawie uznano za najbardziej ekologiczne w eksploatacji. Jak będzie wyglądać ogrzewanie przyszłości?

Zdjęcie autora: Michał Jakubiec
Zdjęcie autora: Michał Jakubiec

Michał Jakubiec

Redaktor TERMOMODERNIZACJA.PL
ETS 2, EPBD i uchwały antysmogowe, czyli odpowiednio podatek od ogrzewania, zakaz paliw kopalnych i kopciuchów. epbd

Podziel się

  • Likwidacja kotłów na paliwa kopalne do 2040 roku. Od 2025 roku ma pojawić się zakaz dotacji na te urządzenia.
  • Oznacza to koniec dotacji na kotły gazowe.
  • Na jakie urządzenia grzewcze pozwala dyrektywa EPBD? To nie tylko pompy ciepła!

Dyrektywa EPBD ma na celu stworzenie ekologicznego i bezemisyjnego budownictwa. Nieraz już podkreślaliśmy, że w przypadku budynków mieszkalnych regulacje będą dotyczyć głównie nowego budownictwa. Jednak inaczej jest, gdy przyjrzymy się zapisom o ogrzewaniu budynków. Twórcy dyrektywy uznali, że rok 2040 powinien być tym, do którego na terenie Unii Europejskiej zostaną wyeliminowane paliwa kopalne ze wszystkich budynków. Konkretnie chodzi o zapewnienie braku emisji wynikających ze spalania węgla, gazu ziemnego i oleju opałowego. Dlatego też od 2025 roku mają przestać obowiązywać programy zachęcające do zakupu urządzeń grzewczych i chłodniczych opartych na tychże paliwach. Oznacza to koniec dotacji na kotły gazowe w programie Czyste Powietrze.

Zakaz spalania paliwa kopalnych

2040 rok – ta data odnosi się do tzw. wskaźnika obowiązkowego, czyli celu, który według dyrektywy musi zostać zrealizowany. W dyrektywie czytamy, że należy stopniowo wycofywać paliwa kopalne z ogrzewania i chłodzenia w celu całkowitej likwidacji kotłów zasilanych paliwami kopalnymi najpóźniej do 2040 roku. Nie będą to więc zmiany nagłe, choć czasu do pierwszego etapu wdrażania EPBD nie ma zbyt dużo. Do unijnego zakazu dotacji na kotły gazowe i olejowe zostało niecałe 9 miesięcy. Od ostatniego dofinansowania na kotły do wycofania tych urządzenia z budynków zostanie 15 lat, czyli tyle, ile trwa średnia żywotność źródła ciepła przy akceptowalnych parametrach efektywności energetycznej. 

Nie tylko pompa ciepła – jakie inne źródła ciepła według EPBD?

Część z nas obawia się, że będziemy zmuszeni w ramach unijnych regulacji zakupić pompę ciepła. Najczęstszą wiedzą o tej technologii jest znajomość jej ceny – pompy ciepła to urządzenia względnie drogie na tle innych urządzeń grzewczych. Dodatkowo istnieje wiele dotacji na ich zakup. Można mieć wrażenie, że ta technologia jest traktowana z naciskiem, a inne są marginalizowane. Skoro paliwa kopalne będą ustępować miejsca, to naturalnie alternatywą dla nich są źródła odnawialne. Oczywiście sposobów na ogrzewanie budynków przy pomocy OZE jest wiele, ale my wymienimy tylko te najpopularniejsze. Niemniej jednak zachęcamy do lektury materiału, w którym przyglądamy się rozwiązaniom, które wykorzystują energię wiatru bezpośrednio do ogrzewania. Szczegóły w artykule: Turbina wiatrowa jako źródło ciepła? To możliwe!

Do ogrzewania i przygotowania ciepłej wody będą wykorzystywane przede wszystkim pompy ciepła i kotły na biomasę, które będą wspomagane energią słoneczną – fotowoltaiką i kolektorami słonecznymi. Ponadto, ale to przede wszystkim w gospodarstwach rolnych, będzie można spalać na cele grzewcze biogaz. Ciepło do bezemisyjnego budynku będzie mogło pochodzić także z efektywnych energetycznie ciepłowni. W tym przypadku dyrektywa nie mówi o spalanym paliwie, podobnie jak w przypadku energii z sieci. Dekarbonizacja ciepłownictwa i elektroenergetyki idzie w parze z rozwojem ekologicznego budownictwa, a sam proces regulują inne dokumenty. Kluczowe w zrozumieniu działania dyrektywy jest zapis o tym, że to budynki mają nie emitować zanieczyszczeń bezpośrednio na miejscu. 

W programie Czyste Powietrze zostaną więc dofinansowania na kotły zgazowujące drewno, kotły na pellet i różne technologie pomp ciepła. W dalszym ciągu będzie możliwe wykonanie przyłącza do sieci ciepłowniczej, montaż kolektorów słonecznych i fotowoltaiki. Wykorzystanie biomasy jednak nie urośnie raczej do poziomu, w którym ten rodzaj paliwa zastąpi lukę po węglu. Według strategii elektryfikacji i dzięki najlepszej efektywności energetycznej najbardziej ma rosnąć udział pomp ciepła. 

Źródło: Parlament Europejski, własne.

Zobacz również