Drewno czy pellet? Sprawdziliśmy, czym taniej ogrzać dom 

• Drewno daje tańsze ciepło – około 0,31-0,42 zł/kWh. Pellet kosztuje około 0,46-0,61 zł/kWh.
• Pellet wygrywa wygodą i automatyczną pracą kotła. Drewno wymaga sezonowania, miejsca i częstszej obsługi.
• O kosztach decydują też wilgotność paliwa i sprawność urządzenia. Stary kocioł może zniwelować przewagę taniego drewna.

Przed sezonem grzewczym wielu właścicieli domów ponownie zadaje sobie pytanie, którym paliwem ogrzewać budynek, aby nie przepłacać. Drewno opałowe kusi niższą ceną, szczególnie przy zakupie bezpośrednio w nadleśnictwie, natomiast pellet zapewnia automatyczną pracę kotła i wymaga mniej codziennej obsługi. Ostateczny rachunek zależy jednak nie tylko od ceny paliwa, ale również od jego wilgotności, wartości opałowej i sprawności urządzenia.

Przedstawione wyliczenia są orientacyjnym porównaniem, a nie uniwersalnym cennikiem dla całego kraju. Przyjęliśmy ceny odpowiadające spotykanym warunkom rynkowym: 2000-2500 zł/t pelletu oraz 550-700 zł za metr przestrzenny suchego drewna liściastego ze składu. Lokalne stawki mogą być zarówno niższe, jak i wyższe, podobnie jak rzeczywista wartość energetyczna opału zależna od gatunku, wilgotności i jakości.

Paliwa stałe nadal ogrzewają miliony domów

Według GUS w 2024 r. paliwa stałe były wykorzystywane do ogrzewania pomieszczeń przez 30,6% gospodarstw domowych, a samo drewno opałowe przez 17,1%. Dane CEEB pokazują natomiast blisko 2,9 mln zgłoszonych kotłów zasypowych na paliwa stałe, około 1,4 mln kotłów z automatycznym podajnikiem i ponad 1,6 mln kominków oraz podobnych ogrzewaczy. Liczby dotyczą źródeł ciepła, a nie wyłącznie oddzielnych budynków, ale dobrze pokazują skalę rynku.

Problemem nie jest zatem tylko wybór między drewnem i pelletem. Równie ważne jest urządzenie, do którego trafi paliwo, ponieważ ten sam opał może zostać spalony efektywnie albo z dużymi stratami. Niski koszt zakupu nie musi oznaczać taniego ogrzewania, jeżeli znaczna część energii ucieka kominem.

Drewno z lasu jest tanie, ale niegotowe do spalenia

Cenniki nadleśnictw różnią się w zależności od gatunku, sortymentu i sposobu odbioru. Szczególnie tanie może być drewno pozyskiwane w ramach samowyrobu, ale nabywca musi zorganizować transport, przygotowanie opału i jego składowanie. Wyższa cena drewna ze składu obejmuje zwykle pocięcie, porąbanie, sezonowanie, dostawę oraz marżę sprzedawcy.

Trzeba też zwrócić uwagę na jednostki. Metr przestrzenny zawiera pomiędzy polanami puste przestrzenie i nie jest tym samym co metr sześcienny litego drewna. Lasy Państwowe zalecają sezonowanie opału przez co najmniej rok, a najlepiej dwa lata, pod zadaszeniem i w przewiewnym miejscu.

Ile kosztuje energia z drewna i pelletu?

W naszym porównaniu przyjęliśmy, że tona dobrej jakości pelletu zawiera około 4800-4900 kWh energii. Przy cenie 2000 zł/t koszt energii w paliwie wynosi około 0,41 zł/kWh, a przy 2500 zł/t rośnie do około 0,51-0,52 zł/kWh. Norma ENplus określa wymagania jakościowe pelletu, ale rzeczywiste parametry konkretnej partii nadal trzeba sprawdzić na etykiecie lub w dokumentacji producenta.

Dla dobrze wysuszonego drewna liściastego przyjęliśmy około 2100 kWh energii w metrze przestrzennym. Przy cenie 550-700 zł/mp daje to około 0,26-0,33 zł/kWh energii zawartej w paliwie. Drewno pozostaje więc tańsze, ale przewaga maleje po uwzględnieniu sprawności kotła, pracy użytkownika i kosztów przygotowania opału.

Przy orientacyjnej sprawności nowoczesnego kotła na drewno wynoszącej 80-85% użyteczne ciepło kosztowałoby około 0,31-0,42 zł/kWh. Dla kotła pelletowego pracującego ze sprawnością 85-90% wynik wyniósłby około 0,46-0,61 zł/kWh. W starym piecu o znacznie niższej sprawności koszt ciepła z taniego drewna może jednak zbliżyć się do kosztu ogrzewania pelletem.

• Zobacz również: Pelletu nie wystarczy dla wszystkich. Rząd ostrzega przed kolejnymi niedoborami

Wygoda kotła też ma swoją cenę

Kocioł pelletowy może sam pobierać paliwo z zasobnika, modulować moc i utrzymywać zadaną temperaturę. Użytkownik nadal musi uzupełniać zapas, usuwać popiół i wykonywać przeglądy, ale obsługa jest zwykle rzadsza niż przy spalaniu polan. Pellet zajmuje również mniej miejsca niż drewno dostarczające podobną ilość energii.

Dobry kocioł zgazowujący drewno może pracować efektywnie, ale wymaga suchego opału, bufora ciepła i prawidłowego rozpalania. Otwarty kominek lub stary kocioł zasypowy oferują znacznie mniejszą kontrolę nad spalaniem. W takiej instalacji oszczędność na paliwie łatwo stracić przez niską sprawność i większe zużycie drewna.

Biomasa nie jest bezdymna

Spalanie drewna i pelletu powoduje emisję pyłów, tlenku węgla, tlenków azotu i zanieczyszczeń organicznych. Unijne wymagania ekoprojektu ograniczają dopuszczalne emisje z nowych kotłów na paliwa stałe, ale nie eliminują ich całkowicie. Nowoczesne urządzenie i suche paliwo pozwalają znacząco ograniczyć problem, lecz nie zamieniają biomasy w źródło bezemisyjne.

Drewno będzie rozsądnym wyborem dla osób mających miejsce na sezonowanie opału, czas na jego przygotowanie i akceptujących ręczną obsługę. Pellet lepiej odpowiada potrzebom użytkowników oczekujących automatyzacji i bardziej przewidywalnej pracy kotła. Najprostszy wniosek jest więc taki: drewno zwykle wygrywa ceną, pellet wygodą, ale oba rozwiązania przegrywają, jeżeli paliwo trafia do źle dobranego lub przestarzałego urządzenia.

Źródła: GUS, GUNB/CEEB, Lasy Państwowe, ENplus, KOBiZE, EUR-Lex, cenniki składów opału, opracowanie własne.