Klasy energetyczne budynków i nowe świadectwo charakterystyki energetycznej – właściwie po co nam one?

Wiele osób traktuje świadectwa charakterystyki jak zło konieczne, ale ich wprowadzenie i zaplanowana nowelizacja mają swój cel. Spróbujemy wyjaśnić, dlaczego klasy energetyczne są tak istotne i w czym nowy wzór świadectwa jest lepszy od starego.

Zdjęcie autora: Michał Jakubiec
Zdjęcie autora: Michał Jakubiec

Michał Jakubiec

Redaktor TERMOMODERNIZACJA.PL
audyt energetyczny klasy energetyczne świadectwo charakterystyki energetycznej

Podziel się

  • Klasy energetyczne już w 2026 roku! Natomiast projekt rozporządzenia o świadectwach charakterystyki energetycznej ma zostać przyjęty jeszcze w tym roku. 
  • Projekt zakłada wprowadzenie nowego wzoru świadectwa, a także klas energetycznych.
  • Zmiany w prawie związane są z implementacją dyrektywy EPBD.

Pomimo tego, że wiele osób z branży twardo stoi przy tym, że nie spotykają się z negatywnym odbiorem swojej profesji od strony klientów, tak wystarczy wejść na fora internetowe i media społecznościowe, aby przekonać się, że głosów sprzeciwu jest naprawdę dużo. Panuje przeświadczenie, że jest to aparat wręcz represji państwa, która ma na celu nakazać ludziom modernizację budynków. Oczywiście w tej retoryce konsekwencją braku spełnienia zaleceń mają być wywłaszczenia i wysokie kary. To w istocie nieprawda, a państwo ma w planach zachęcać do tego pokazywaniem korzyści i proponowaniem dotacji. To, czy te dwa zadania są aktualnie realizowanie prawidłowo, jest akurat kwestią mocno dyskusyjną, ale przejdźmy do wyjaśnień, po co nam nowelizacja prawa o świadectwach charakterystyki energetycznej.

Wdrażanie EPBD a klasy energetyczne

Resort rozwoju i technologii opublikował na stronie uzasadnienie, dlaczego właściwie trwają prace nad zmianami. Jak to jednak bywa z takimi tekstami, ich lektura jest niezwykle ciężka, więc postaramy się streścić najważniejsze informacje. W zmianach po pierwsze chodzi o wdrożenie dyrektywy o charakterystyce energetycznej budynków, czyli EPBD. Sam tekst dyrektywy również udało nam się przełożyć na bardziej zrozumiały język, więc jeśli jesteście zainteresowani, to tutaj znajdują się specjalnie przygotowane przez nas artykuły.

Główną zmianą są oczywiście klasy energetyczne budynków, które mają wejść od 2026 roku. Zastąpią one tzw. suwak, na którym obecnie jest poziom zapotrzebowania na energię pierwotną. Wskazują tzw. wskaźnik EP, który odnosi zapotrzebowanie do jednostki powierzchni budynku. Skala klas będzie od A+ do G, z których ta pierwsza będzie tą najlepszą. Kolejne stopniowo będą opisywać budynki o gorszych parametrach energetycznych. Poniżej przedstawiamy propozycje dla budynków jednorodzinnych. Tym, o czym warto wspomnieć, to aktualnie panujące Warunki Techniczne dla nowych budynków zakładają maksymalny poziom zapotrzebowania na EP równy 70 kWh/(m2·rok). Tak więc nowe budynki spełniające wymagania będą w klasie B.

klasy energetyczne świadectwa charakterystyki energetycznej
Dodatkowo klasy A+ i A odpowiadają budynkom wytwarzającym zerową emisję dwutlenku węgla na miejscu z paliw kopalnych

Klasy energetyczne dla budynków wielorodzinnych

Inne wymagania będą dotyczyć pozostałych typów budynków, gdzie wartości graniczne będą bardziej wyśrubowane. Szpitale, szkoły czy budynki wielorodzinne będą oceniane według innych kryteriów, a klasy energetyczne również będą przyznawane od A+ do G. Poniżej przedstawiamy wartości dla budynków wielorodzinnych. Co do zgodności z WT 2021, to aktualny maksymalny wskaźnik EP wynosi 65 kWh/(m2·rok). Zatem budowane teraz nowe budynki wielorodzinne również będą miały przynajmniej klasę B.

Dodatkowo klasy A+ i A odpowiadają budynkom wytwarzającym zerową emisję dwutlenku węgla na miejscu z paliw kopalnych

Nowy wzór świadectwa

Nowością będzie wskaźnik ED, czyli wskaźnik zapotrzebowania na energię dostarczoną netto. Najogólniej mówiąc, będzie to parametr określający, czy budynek nie tylko zużywa energię, ale także ją produkuje, np. poprzez instalację fotowoltaiczną. Aktualnie świadectwa tego nie uwzględniają. Nie jest w porządku wobec tych, którzy postawili na ekologiczne technologie, aby zminimalizować negatywny wpływ na środowisko. Udział OZE jest co prawda obecny na dotychczasowych świadectwach, ale na nowszym wzorze będzie zdecydowanie bardziej wyeksponowany, a dodatkowo uwzględniany przy okazji wskaźnika ED. 

Sam dokument będzie bardziej przejrzysty. Dzięki kolorom, prostym grafikom i czytelnym opisom dużo prościej będzie zrozumieć budynek i jego sytuację energetyczną. Dodatkowo zostaną przedstawione straty i zyski ciepła przez poszczególne przegrody. Będzie też fragment wskazujący, jakie możliwe korzyści przyniesie termomodernizacja. Wyszczególnione będą dwie, czyli oszczędność energii końcowej dostarczonej do budynku oraz redukcja CO2

Kiedy koniec prac nad rozporządzeniem?

Opracowano dwie analizy techniczne dotyczące zmian w wyznaczaniu charakterystyki energetycznej budynków oraz nowych wzorów świadectw energetycznych. Przeanalizowano i zweryfikowano obowiązujące przepisy pod kątem zgodności z dyrektywą, prawidłowości procedur obliczeniowych, adekwatności wskaźników oraz czytelności świadectw. Uwzględniono także rozwój technologii i zmiany w otoczeniu prawnym budownictwa i energetyki. Ostatecznym wnioskiem była decyzja o stworzeniu nowego rozporządzenia, które zastąpi to obecne. 

Rząd planuje, aby projekt został przyjęty jeszcze w tym roku. Aktualny termin to IV kwartał 2024 roku, co dla samych przygotowań pod wdrożenie klas energetycznych jest niezwykle ważne. Przez rok będzie czas, aby informować i edukować, aby przekonać ludzi, że aktualny wzór świadectwa charakterystyki energetycznej pozostawia wiele do życzenia. Podobnie jak ze sprzętem AGD – prosty system klas energetycznych doprowadził do tego, że mając do dyspozycji dwie opcje w podobnej cenie, to decydowaliśmy się na tę bardziej efektywną energetycznie. Lodówki, zmywarki, żarówki nie muszą według nas zużywać za dużo prądu energii, to dlaczego budynki już tak? 

Opracowano na podstawie MRiT

Zobacz również